تحلیل و غربالگری تنوع منابع آبی استان خوزستان برای ظرفیت‌سنجی توسعه گردشگری

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار گروه محیط زیست، دانشگاه لرستان، دانشکده منابع طبیعی، خرم آباد، ایران

2 استاد گروه محیط زیست، دانشگاه تهران، دانشکده منابع طبیعی، کرج، ایران

3 کارشناسی ارشد، گروه محیط‌زیست، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران

10.22059/jwim.2026.412183.1294

چکیده

با توجه به شرایط اقلیمی و موقعیت جغرافیایی استان خوزستان و همچنین برخورداری از منابع آبی فراوان، شناسایی و اولویت‌بندی پهنه‌های آبی در این استان از اهمیت بالایی برخوردار است. مطالعه حاضر با هدف تحلیل و غربالگری تنوع منابع آبی استان خوزستان برای ظرفیت‌سنجی توسعه گردشگری انجام شد. پهنه‌‌های آبی با استفاده از تصاویر ماهواره‌ای مورد شناسایی قرار گرفت و سپس به اولویت‌بندی آن‌ها از طریق لیستی از معیارهای انتخاب شایستگی پهنه‌های آبی و اولویت‌بندی آن‌ها توسط متخصصان و کارشناسان اقدام شد. نتایج نشان داد که از بین رودخانه‌های استان، رودخانه‌ کارون با 34 امتیاز دارای بالاترین اولویت، و پس از آن رودخانه‌های کرخه، جراحی، آب شور و دز قرار دارند. از بین تالاب‌های داخلی استان نیز، بالاترین اولویت مربوط به تالاب شادگان با 41 امتیاز و سایر تالاب‌های داخلی منتخب شامل شیمبار، هورالعظیم، آب زالو، بندون و میانگران می‌باشند. نتایج تالاب‌های ساحلی-دریایی نشان داد که کرانه آبادان با 30 امتیاز دارای بالاترین اولویت و پس از آن به‌ترتیب تالاب‌های کرانه شادگان، مصبی بهمنشیر، خورموسی و مصبی اروندرود قرار دارند. در خصوص پیکره‌های آبی انسان ساخت، دریاچه سد گتوند با 31 امتیاز دارای بالاترین اولویت و سپس سایر تالاب‌ها به‌ترتیب شامل دریاچه سد کرخه، دریاچه سد کارون 1، دریاچه سد مارون، دریاچه سد جره، دریاچه سد دز و دریاچه سد تنطیمی-انحرافی گتوند می‌باشند. مطابق نتایج بدست آمده استان خوزستان از تنوع آبی فراوانی برخوردار است و گردشگری آبی به‌عنوان ابزاری برای توسعه متوازن منطقه‌ای، می‌تواند به توسعه گردشگری و افزایش زیرساخت‌ها و رونق اقتصادی در این استان کمک نماید. ‏

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Analysis and screening of water resource diversity in Khuzestan Province for assessing tourism development capacity

نویسندگان [English]

  • Parvaneh Sobhani 1
  • Afshin Danehkar 2
  • Ziba Bayranvand 3
1 Assistant Professor, Department of Environmental Science, Natural Resources Faculty, Lorestan University, Khorramabad, Iran.
2 Professor, Department of Environmental Science, Natural Resources Faculty, University of Tehran, Karaj, Iran
3 Master student, Department of Environment, Faculty of Natural Resources, University of Tehran, Karaj, Iran
چکیده [English]

Research Topic: Water tourism is an opportunity that can help create employment and income for local communities and develop tourism infrastructure in the country. Considering the climatic conditions and geographical location of Khuzestan Province, as well as the abundant water resources, identifying and prioritizing water areas in this province is of great importance.

Objective: The present study was conducted with the aim of analyzing and screening the diversity of water resources in Khuzestan Province to assess the capacity of tourism development in this province.

Method: Water areas were identified using satellite images and then prioritized through a list of criteria for selecting water areas and prioritizing them by specialists and experts.

Results: The results of scoring and screening water areas showed that among the rivers of the province, the Karun River has the highest priority with 34 points, followed by the Karkheh, Jarahi, Ab Shur, and Dez rivers. Among the internal wetlands of the province, the highest priority is Shadegan Wetland with 41 points, and other selected internal wetlands include Shimbar, Hor-al-Azim, Ab-Zalo, Bandun, and Miangaran. The results of coastal-marine wetlands showed that Karaneh Abadan with 30 points has the highest priority, followed by Karaneh Shadegan, Mosabe Bahmanshir, Khor Musa, and Mosabe Arvandroud, respectively. Regarding man-made water bodies, Gotvand Dam Lake has the highest priority with 31 points, and then other wetlands include Karkheh Dam Lake, Karun 1 Dam Lake (Shahid Abbaspour), Marun Dam Lake, Jareh Dam Lake, Dez Dam Lake, and Gotvand Tantimi-Anhrafi Dam Lake, respectively.

Conclusion: According to the results obtained, Khuzestan Province has abundant water diversity, and water tourism, as a tool for balanced regional development, can help develop tourism and increase infrastructure and economic prosperity in this province.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Water areas
  • Scoring and prioritization
  • Tourism development
  • Khuzestan Province