بررسی اثر نوسانات اقلیمی بر آبخوان دشت چادگان

مقالات آماده انتشار

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 گروه آموزشی علوم و فناوری‌های محیطی، دانشکده مهندسی انرژی و منابع پایدار، دانشکدگان علوم و فناوری‌های میان رشته‌ای، دانشگاه تهران

2 استاد دانشگاه تهران، دانشکده علوم و فنون نوین، گروه مهندسی انرژی های نو و محیط زیست، تخصص: مدلسازی منابع آب

3 گروه آموزشی علوم و فناوری‌های محیطی، دانشکده مهندسی انرژی و منابع پایدار، دانشکدگان علوم و فناوری‌های میان رشته‌ای، دانشگاه تهران.

10.22059/jwim.2026.410098.1285

چکیده

نوسانات اقلیمی یکی از چالش‌های اساسی و اجتناب ناپذیر در عصر حاضر به شمار می‌آید که تأثیرات گسترده‌ای بر همه جنبه‌های محیط ‌زیستی دارد. آبخوان‌ها به عنوان یکی از منابع حیاتی، تحت تأثیر این تغییرات قرار می‌گیرند. در این مطالعه، به بررسی اثر نوسانات اقلیمی بر آبخوان‌ دشت چادگان پرداخته شده است. برای این منظور، تراز آب زیرزمینی به‌ عنوان معیار اصلی شاخص GRI مورد بررسی قرار گرفت. سال‌های 1402-1381 به دلیل کامل بودن داده و اطلاعات، به‌عنوان بازه زمانی انتخاب و محاسبات و ارزیابی‌های لازم انجام شد. از 12 چاه پیزومتری موجود در منطقه، وضعیت خشکسالی دو چاه غرب چادگان و سه راه غرغر بررسی شد و بیشترین میزان افت سطح آب زیرزمینی به ترتیب برای دوره زمانی 96-1393 با نه متر و دوره زمانی 89-1384 با 18 متر در این دو چاه اتفاق افتاده است. ارزیابی چاه‌های منطقه مطالعاتی با شاخص GRI نشان دهنده کارایی خوب این شاخص در دشت چادگان می‌باشد. نتایج نشان داد که یک روند کاهشی در مقادیر شاخص GRI طی دوره‌های زمانی 1390-1385 و 1397-1394 وجود داشته و بالاترین درجه خشکسالی GRI در چاه غرب چادگان و سه راه غرغر به ترتیب با مقدار 2.47- در سال 1397 و 2.54- در سال 1390 به ثبت رسیده است. همچنین از آزمون ناپارامتری اسپیرمن جهت ارزیابی نتایج همبستگی بین شاخص خشکسالی هواشناسی SPI با شاخص خشکسالی هیدروژئولوژیک GRI استفاده شد. نتایج بیانگر عدم روند معنی‌دار بود و می‌توان علت عمده افت سطح آب زیرزمینی را مربوط به عوامل انسانی دانست.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

عنوان مقاله [English]

Investigation of the Impact of Climate fluctuations on the Chadegan Plain Aquifer, Iran

نویسندگان [English]

  • Seyedeh Saba Hashemi 1
  • Kumars Ebrahimi 2
  • Seyed Javad Sadatinejad 3
  • Alireza Moghaddamnia 1
1 Department of Environmental Sciences and Technologies, Faculty of Energy and Sustainable Resources Engineering, University of Tehran, Tehran, IRAN
2 Professor, University of Tehran
3 Department of Environmental Sciences and Technologies, Faculty of Energy and Sustainable Resources Engineering, University of Tehran, Tehran, IRAN
چکیده [English]

Climate fluctuations are a fundamental and unavoidable challenge in the present era, with widespread impacts on all aspects of the environment; aquifers, as vital resources, are affected by these changes. This study examines the impact of climate fluctuations on the Chadegan Plain aquifer of Iran. For this purpose, the groundwater level was examined as the main criterion of the GRI index. The years 2002-2023 were selected as the time period due to complete data and information, and the necessary calculations and evaluations were performed on the data. The drought status of two wells in western Chadegan and three wells in Se Rahe Ghorghor were investigated from the 12 piezometric wells in the region, and the highest rate of groundwater level drop occurred in these two wells during the time periods 2015-2018 with nine meters and 2006-2011 with 18 meters, respectively. Evaluation of the wells in the study area with the GRI index shows the good performance of this index in the Chadegan plain. The results showed a decreasing trend in the GRI index values during the time periods 2006-2011 and 2015-2018, and the highest degree of GRI drought in the wes of Chadegan well and Se Rahe Ghorghor well was recorded with values of -2.47 in 2018 and -2.54 in 2011, respectively. Also, the Spearman nonparametric test was used to evaluate the correlation between the meteorological drought index SPI and the hydrogeological drought index GRI. The results indicated no significant trend, and the main reason for the drop in groundwater level can be attributed to human factors.

کلیدواژه‌ها [English]

  • GRI Index
  • Groundwater Level Fluctuations
  • Spearman Nonparametric Test
  • SPI
مدیریت آب و آبیاری

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از تاریخ 04 خرداد 1405

فایل ها

هم رسانی

ارجاع به این مقاله

آمار