دانشگاه تهران، پردیس ابوریحان مدیریت آب و آبیاری 2251-6298 8 2 2018 09 23 Estimation of the optimum cultivation date and susceptible growth satges to water stress for major areas of rain-fed wheat in Iran برآورد تاریخ بهینه‌ی کشت و مراحل حساس رشد به تنش آبی در مناطق عمده‌ی کشت گندم دیم ایران 268 287 70974 10.22059/jwim.2019.269695.647 FA فائزه عباسی دانشکده جغرافیا دانشگاه تهران حسین محمدی دانشکده جغرافیا، دانشگاه تهران سعید بازگیر دانشکده جغرافیا، دانشگاه تهران مجید آزادی پژوهشکده هواشناسی Journal Article 2018 11 20 Consideration to climate variables are the primary factors that controlling rainfed cultivation and the adaptation of the growing and reproductive period to the appropriate climate conditions provide through the sowing date. Therefore, the main objective of this research is to offer the time of the occurrence of water stress susceptible stages (flowering and milking) in order to achieve optimal yield in the main areas of rainfed wheat cultivation in Iran. Six western and northwest provinces of Iran are the first to sixth- largest in terms of area under cultivation and yield in rainfed wheat production, in this regard, it was used daily statistics of temperature and precipitation during (1998-2014) as well as soil texture data were used which had the appropriate coverage of the studied area (31 Stations).Firstly, it was offered a new definition of effective precipitation and determined sowing date and germination. Then, considering the degree-day of growth (1400-1700), the date of the beginning and the end of the flowering and milking stage was determined. The calculations were performed with SMADA software at three probability levels: 70, 80 and 90 percent, with choosing of the best statistical distribution. Accordingly, it was determined the time interval from 23 September to 27 October for germination and 2 periods between March 15th and April 15th and May 10th to June 10th for flowering and dying periods. متغیرهای اقلیمی از عوامل اصلی کنترل‌کننده‌ی زراعت دیم هستند و انطباق دوره‌ی رویشی و زایشی با شرایط اقلیمی مساعد نیز از طریق تاریخ کاشت فراهم می‌شود. ازاین‌رو، هدف اصلی این پژوهش ارائه‌ی تاریخ رخداد مراحل حساس به تنش آبی (گلدهی و شیری شدن) در راستای دستیابی به عملکرد بهینه در مناطق عمده‌ی کشت گندم دیم ایران است. با توجه به اینکه، شش استان نیمه غربی و شمال‌غربی کشور، بیشترین سطح زیر کشت و عملکرد را در تولید گندم دیم کشور دارند، در این راستا از آمار روزانه‌ی دما و بارشِ 31 ایستگاه همدیدی درطی سال‌های زراعی 78-1377 تا 93-1392که توان پوشش مناسب منطقه مطالعاتی را داشتند، همچنین اطلاعات بافت خاک استفاده شد. ابتدا ضمن ارائه‌ی تعریفی نو از مقدار بارش مؤثر، تاریخ کاشت و جوانه‌زنی تعیین و سپس با در نظر گرفتن معیار درجه-روز رشد (1700-1400) تاریخ آغاز و پایان مرحله‌ی گلدهی و شیری شدن مشخص شد. محاسبات با نرم‌افزار SMADA در سه احتمال 90، 80 و 70 درصد و با انتخاب بهترین توزیع آماری انجام شد. بر این اساس، بازه‌ی زمانی یک مهر تا پنج آبان برای جوانه‌زنی و دو بازه‌ی زمانی 15 اسفند تا 15 فروردین و10 اردیبهشت تا 10 خرداد برای دوره‌ی گلدهی و شیری شدن تعیین شدند. https://jwim.ut.ac.ir/article_70974_7021cdd0fd39e7a574eabbcf35b8b297.pdf