2021-10-01T11:43:44Z https://jwim.ut.ac.ir/?_action=export&rf=summon&issue=3946

2012-08-22 10.22059

مدیریت آب و آبیاری 2251-6298 2251-6298 1391 2 1 حمزه دوکوهکی مهدی قیصری سید فرهاد موسوی سید مجید میرلطیفی استفاده از مدل های گیاهی در شرایط کم آبیاری نیاز به مطالعه دارد. هدف از انجام این تحقیق، بررسی کارایی و دقت بسته نرم افزاری DSSAT در برآورد رطوبت پروفیل خاک تحت دو سطح آب کاربردی در مزرعه ذرت علوفه ای می باشد. دو تیمار آبیاری شامل یک تیمار کم آبیاری (SMD 75/0) و یک تیمار آبیاری کامل (SMD)، با 150 کیلوگرم کود نیتروژنه در هکتار برای گیاه ذرت علوفه ای در دو سال زراعی اجرا شد. رطوبت خاک در لایه های مختلف پروفیل خاک به صورت روزانه اندازه گیری شد. پس از واسنجی مدل، نتایج شبیه سازی رطوبت در نیم رخ خاک با مقادیر اندازه گیری شده در مزرعه مقایسه شد. نتایج نشان داد که RMSE مدل در برآورد رطوبت برای تیمارهای مختلف، بسته به عمق بین ?/? تا ?/?? درصد رطوبت حجمی است. خطای متوسط مجذور مربعات استاندارد برای تیمار کم آبیاری در برآورد کل آب خاک 887/9 و برای تیمار آبیاری کامل 076/13 درصد بود. همچنین خطای سیستماتیک مدل در برآورد کل آب در نیم رخ خاک بین ?/? تا ?/? سانتی متر بود. از طرفی، همواره بیشترین خطای مدل در برآورد رطوبت در اولین لایه از پروفیل خاک رخ داده است. به طورکلی، باتوجه به ماهیت حرکت آب در خاک و نتایج به دست آمده، بسته نرم افزاری DSSAT برای استفاده در شرایط کم آبیاری قابل توصیه می باشد. کم آبیاری ماژول آب و خاک مدل های گیاهی 2012 08 22 1 14 https://jwim.ut.ac.ir/article_25088_b31cb810b56c5afecdc073c338318eac.pdf

2012-08-22 10.22059

مدیریت آب و آبیاری 2251-6298 2251-6298 1391 2 1 هوشنگ قمرنیا مریم بشی پور محمد اقبال قبادی گیاه گشنیز یکی از گیاهان دارویی است که نقش اقتصادی مهمی به ویژه در صنعت داروسازی دارد. این تحقیق شامل تأثیر روش آبیاری قطره ای تیپ (سطحی و زیرسطحی) و روش آبیاری شیاری بر روی عملکرد دانه، میزان روغن و اسانس گشنیز می باشد. برای این منظور، آزمایشی در طی دو سال (1389 و 1390) در قالب بلوک های کامل تصادفی در سه تکرار انجام گرفت. تیمارها شامل سطوح 25، 50، 75 و 100 درصد نیاز آبی به روش آبیاری قطره ای (سطحی و زیرسطحی) تیمار آبیاری شیاری نیز به عنوان تیمار شاهد در نظر گرفته شدند. نتایج نشان داد که اثر سطوح تنش کم آبی در میزان عملکرد دانه، روغن، اسانس و کارایی مصرف آب برای هر دو سال در سطح معنی دار بود (01/0 >P). بالاترین عملکرد روغن و اسانس در سال های 1389 و 1390 به ترتیب مربوط به تیمار 100 درصد نیاز آبی به روش تیپ زیرسطحی (3/106 لیتر بر هکتار) و تیمار 50 درصد نیاز آبی به روش تیپ زیرسطحی (85/2 لیتر بر هکتار) بود. این میزان برای سال 1390 مربوط به تیمار 75 درصد نیاز آبی به روش تیپ زیرسطحی بود که مقادیر به دست آمده به ترتیب (9/121 لیتر بر هکتار) و (49/3 لیتر بر هکتار) به دست آمدند. آبیاری رو و زیرسطحی آبیاری شیاری روغن عملکرد بذر گشنیز 2012 08 22 15 24 https://jwim.ut.ac.ir/article_25089_df91b0f04df374d91f4026167cf14f83.pdf

2012-08-22 10.22059

مدیریت آب و آبیاری 2251-6298 2251-6298 1391 2 1 محمدرضا گودرزی باقر ذهبیون علی رضا مساح بوانی علی رضا کمال رواناب سطحی، یکی از دلایل عمده در فرسایش و کاهش حاصلخیزی خاک، رسوبگذاری در مخازن و کاهش کیفیت آب رودخانه می باشد. بنابراین، پیش بینی دقیق پاسخ حوضه از رویدادهای بارش مهم می باشد. مدل های هیدرولوژی نمایش ساده شده ای از سیستم هیدرولوژی واقعی هستند که به مطالعه درباره کارکرد حوضه در واکنش به ورودی های گوناگون و فهم بهتر از فرآیندهای هیدرولوژی کمک می کنند. باتوجه به تنوع مدل های بارش - رواناب در دسترس، انتخاب یک مدل بارش - رواناب مناسب برای حوضه از جهت بهره وری برنامه ریزی و مدیریت منابع آب مهم می باشد. بنابراین انتخاب مدل، نیاز به تشخیص قابلیت و محدودیت مدل های هیدرولوژی حوضه دارد. از این رو، در این مقاله کارایی سه مدل بارش - رواناب SWAT، IHACRES و SIMHYD در شبیه سازی رواناب حوضه قره سو مورد ارزیابی و مقایسه قرار گرفته است. از جمله معیارهای ارزیابی در این مطالعه، ضریب نش (E)، تعیین (R2) و یک معیار خطا (RMSE) هستند. دوره های مشترک شبیه سازی این سه مدل از یک بازه 30 ساله انتخاب شدند. شبیه سازی ها نشان داد SWAT با ضریب نش 8/0 و معیار خطای 2/1 و SIMHYD با ضریب نش 68/0 و معیار خطای 5/1 بیشترین و کمترین کارایی را در دوره واسنجی دارند. این مقادیر برای دوره صحت سنجی 73/0 نش و 1/1 معیار خطا برای SWAT و 4/0 و دو برای SIMHYD می باشند. نتایج نشان می دهد مدل SWAT بهترین عملکرد را از شبیه سازی رواناب حوضه نسبت به داده های مشاهداتی در دوره صحت یابی داشته است. حوضه قره سو مدل بارش - رواناب 2012 08 22 25 40 https://jwim.ut.ac.ir/article_25090_725c3f36b0e0c779ff16f2530e3b8cf8.pdf

2012-08-22 10.22059

مدیریت آب و آبیاری 2251-6298 2251-6298 1391 2 1 حسین انصاری محمد نادریان فر دشت نیشابور با اقلیم نیمه خشک یکی از دشت هایی استان خراسان رضوی است که با افزایش برداشت بی‌رویه آب زیرزمینی در سال های اخیر روبرو بوده است، لذا مدیریت تقاضا در این دشت از اهمیت بالایی برخوردار است. در این مقاله، برای یافتن اثرات تجمعی بارندگی و تبخیر - تعرق بر روی نوسانات سطح آب زیرزمینی، از داده های بارندگی 22 ایستگاه باران سنجی و تبخیرسنجی در طول دوره 85-1352 استفاده شد. در ابتدا با استفاده از روش هارگریوز و سامانی تبخیر - تعرق در ایستگاه‌های مورد مطالعه تخمین زده شد. سپس با استفاده از روش عکس فاصله، داده‌های نقطه‌ای به سطح تعمیم داده شده و مقدار متوسط بارندگی و تبخیر - تعرق گیاه مرجع در دشت برآورد گردید. نتایج آزمون ناپارامتری من - کندال نشان می‌دهد که شیب سطح آب زیرزمینی در دشت دارای روند منفی بود، درحالی که بارندگی فاقد روند می باشد. به همین دلیل، برای یافتن همبستگی بارندگی و تبخیر - تعرق تجمعی بر روی سطح آب زیرزمینی دشت، ابتدا روند از سطح آب زیرزمینی به روش برون یابی منحنی روند حذف گردید. برای بررسی اثر تجمعی بارندگی و تبخیر - تعرق از شاخص بارندگی استاندارد شده و شاخص فازی بارندگی و تبخیر - تعرق استاندارد شده استفاده شد. نتایج تحلیل ها به صورت سری زمانی متوالی نشان می‌دهد که تغییرات سطح آب زیرزمینی با مقادیر شاخص فازی بارندگی و تبخیر - تعرق استاندارد شده از همبستگی بیشتری در مقیاس های مختلف زمانی نسبت به شاخص بارندگی استاندارد شده برخوردار است. آزمون من - کندال بارندگی تبخیر - تعرق تبخیر - تعرق استاندارد شده سطح آب زیرزمینی شاخص فازی بارندگی 2012 08 22 41 54 https://jwim.ut.ac.ir/article_25091_1052cde982074ad39199ca5b1cb2ddaf.pdf

2012-08-22 10.22059

مدیریت آب و آبیاری 2251-6298 2251-6298 1391 2 1 یاسر استواری حبیب اله بیگی هرچگانی علی رضا داودیان آلودگی آب های زیرزمینی به نیترات یکی از چالش های مهم بهداشتی در دهه های اخیر است. پهنه بندی آلودگی به نیترات می تواند در مدیریت بهره برداری از منابع آب مفید باشد. هدف از انجام این پژوهش، عبارت از بررسی تغییرات مکانی تهیه نقشه های پهنه بندی نیترات و بررسی تغییر در الگوی مکانی و پهنه بندی نیترات در آبخوان دشت لردگان می باشد. برای این منظور، از 32 حلقه چاه کشاورزی در چهار نوبت در سال 1389 نمونه برداری و غلظت نیترات اندازه گیری شد. نتایج نشان داد که میانگین غلظت نیترات در چهار نوبت نمونه برداری ثابت و حدود 10 و حداکثر غلظت نیترات در چهار نوبت نمونه برداری 19 میلی گرم در لیتر است. این مقادیر زیر حد مجاز و استاندارد WHO است. روش وزن دهی معکوس فاصله روش مناسب تری نسبت به روش کریجینگ تشخیص داده شد و نقشه های پهنه بندی با استفاده از این روش ترسیم شد. قسمت شمالی آبخوان (حوالی روستای خاردان) در چهار نوبت نمونه برداری دارای بیشترین غلظت نیترات 19 میلی گرم در لیتر بود که احتمالاً می تواند به دلیل وجود سازندهای زمین شناسی حاوی نیترات و آمونیوم تبادلی: شیل و مارن در این منطقه و همچنین شستشوی نیترات از خاک های کشاورزی این بخش از دشت باشد. کمترین غلظت نیترات در هر چهار نوبت نمونه برداری چهار میلی گرم در لیتر در قسمت جنوب غربی آبخوان دیده شد. آب زیرزمینی تغییرات مکانی کریجینگ نیترات واریوگرام وزن دهی معکوس فاصله 2012 08 22 55 67 https://jwim.ut.ac.ir/article_25092_0fa5479d18ea5206cd1d3eb745d529ec.pdf

2012-08-22 10.22059

مدیریت آب و آبیاری 2251-6298 2251-6298 1391 2 1 مرتضی نبی زاده ابوالفضل مساعدی امیر احمد دهقانی در سال های اخیر، استفاده از تئوری مجموعه های فازی جهت مدل سازی پدیده های هیدرولوژیکی که دارای پیچیدگی و عدم قطعیت بالایی هستند، مورد توجه محققین قرار گرفته است. به همین دلیل، در این پژوهش از مدلی مبتنی بر منطق فازی (سیستم استنتاج فازی - عصبی تطبیقی4) برای انجام فرآیند پیش بینی جریان استفاده شده است. در این تحقیق، از سه پارامتر بارندگی، دما و دبی روزانه حوضه آبریز لیقوان چای برای پیش بینی جریان روزانه رودخانه لیقوان استفاده شد. سپس جهت تعیین مدل های بهینه ورودی به سیستم ها، کرولوگرام داده ها مورد بررسی قرار گرفت. نهایتاً جهت بررسی تأثیر دما در پیش بینی، این فرآیند با تفکیک ماه ها، انجام شد. ارزیابی نتایج پیش بینی ها با استفاده از معیارهای گوناگون از جمله معیار ناش - ساتکلیف نشان داد که مدل ANFIS دقت بالا (979/0 = CNS) و خطای کمی (041/0 = RMSE) در پیش بینی داشته است و این روش می تواند به عنوان روشی کارآمد و دقیق در پیش بینی جریان رودخانه به کار گرفته شود. همچنین، با بررسی نتایج نهایی مشخص شد که دما تنها در ماه آذر در پیش بینی مؤثر بوده است. پیش بینی حوضه لیقوان چای سیستم استنتاج فازی - عصبی تطبیقی (ANFIS) منطق فازی مهندسی منابع آب 2012 08 22 69 80 https://jwim.ut.ac.ir/article_25093_213c3fb41d4c52c7219171f7164e29b1.pdf

2012-08-22 10.22059

مدیریت آب و آبیاری 2251-6298 2251-6298 1391 2 1 احمد حیدریان انتقال مدیریت آبیاری به کشاورزان در 63 کشور جهان به اجرا درآمده و با مشکلات و نتایج متفاوتی روبرو بوده است. این تحقیق با هدف بررسی مسایل جاری انتقال مدیریت آبیاری و شناسایی برخی از شاخص‌های کلیدی ارزیابی، در دو شبکه‌ آبیاری با ویژگی‌های متمایز در روش آبیاری و فرآیند انتقال مدیریت آبیاری انجام شده است. روش تحقیق از نوع توصیفی - همبستگی و جامعه آماری آن کشاورزان شبکه آبیاری قزوین و شبکه آبیاری تحت فشار ایستگاه هشت مغان می‌باشد. نمونه‌ها به صورت تصادفی اختیار شده و برای گردآوری داده‌های تحقیق از پرسشنامه استفاده شده است. تحلیل‌های استنباطی با استفاده از آماره‌های تحلیل میانگین، تحلیل همبستگی پیرسون و آزمون t و F بوده است. نتایج این تحقیق نشان داد که در هر دو پایلوت وضعیت میانگین شاخص‌ها از میانگین مورد انتظار بیشتر می‌باشد. آزمون t این نتیجه‌گیری را با احتمال بیش از 95 درصد تأیید می‌نماید. همچنین این تحقیق نشان داد که با وجود ویژگی‌های متفاوت دو پایلوت و عدم همبستگی بین ادراک کشاورزان دو شبکه آبیاری، ولی ادراک کشاورزان دو پایلوت نسبت به برخی مسایل تقریباً مشابه می‌باشد، به‌طوری‌که اهمیت شاخص‌هایی مانند شفاف‌سازی مسئولیت‌ها و وظایف بین کشاورزان و بخش‌های دولتی، به عنوان شاخص‌های کلیدی مورد توافق هر دو شبکه می‌باشد. ارزیابی انتقال مدیریت آبیاری شاخص قزوین مغان 2012 08 22 81 90 https://jwim.ut.ac.ir/article_25094_0414101f27ab93d8f42bfc4499fcca91.pdf