2021-06-25T13:00:00Z
https://jwim.ut.ac.ir/?_action=export&rf=summon&issue=10408
مدیریت آب و آبیاری
2251-6298
2251-6298
1399
10
3
ارائه رویکرد ترکیبی SWARA-COPRAS به منظور رتبهبندی گزینههای مدیریتی کاهش نفوذ آب شور در آبخوانهای ساحلی
مینا
نصیری
حمید
کاردان مقدم
مهدی
حمیدی
یکی از مسائل و مشکلات در آبخوانهای ساحلی نفوذ آب از طرف دریا به آبخوان است. لذا شناخت جامع و مدیریت منابع آب زیرزمینی در اینگونه آبخوانها جهت توسعه پایدار بسیار حائز اهمیت است. در این راستا، پژوهش حاضر با هدف ارائة چارچوبی جهت رتبهبندی گزینههای مدیریتی و انتخاب گزینه برتر برای کنترل نفوذ آب شور در آبخوان ساحلی تجن تهیه شده است. در ابتدا معیارهای درنظرگرفته شده شامل معیارهای فنی، اقتصادی، اجتماعی و زیستمحیطی با استفاده از روش SWARA وزندهی و اهمیت آنها مشخص شد. نتایج روش نشان SWARA داد که معیار زیستمحیطی با وزن 28/0 اهمیت بیشتری نسبت به سایر معیارها دارد. در ادامه از روش COPRAS برای رتبهبندی و انتخاب گزینه برتر مدیریتی استفاده شد. براساس نتایج حاصل از روش COPRAS، گزینههای کاهش پنج درصدی پمپاژ، کاهش 10 درصدی پمپاژ و تغذیه مصنوعی در رتبههای اول تا سوم قرار گرفتند. جهت ارزیابی اثر گزینه برتر بر نحوه حرکت شوری با استفاده از مدل SEAWAT، ابتدا تغییرات تراز آب زیرزمینی و غلظت شوری به ترتیب با مدلهای MODFLOW و MT3DMS شبیهسازی شد. نتایج حاصل از اجرای سناریوی برتر با استفاده از مدل SEAWAT نشاندهنده کاهش حرکت گوه شوری بود.
پبشروی آب شور
تصمیمگیری چند معیاره
مدلسازی آب زیرزمینی
SWARA-COPRAS
2020
12
21
365
379
https://jwim.ut.ac.ir/article_79461_45d68d5db824decf52401d47bc0d81e7.pdf
مدیریت آب و آبیاری
2251-6298
2251-6298
1399
10
3
ارزیابی عملکرد سامانههای آبیاری نوین در شهرستان همدان
حمید
زارع ابیانه
اعظم
دانایی
سمیرا
اخوان
مهدی
جوزی
ارزیابی عملکرد سامانههای آبیاری تحت فشار یکی از راهکارهای مهم بهمنظور مدیریت مصرف آب در مزرعه میباشد. در این پژوهش پنج سامانه آبیاری بارانی، پنج سامانه قطرهای و دو سامانه نواریقطرهای بهمنظور ارزیابی فنی و هیدرولیکی در اراضی کشاورزی شهرستان همدان انتخاب شدند. ارزیابیها براساس روش مریام و کلر انجام شد. شاخصهای مورد اندازهگیری برای سامانههای بارانی شامل ضریب یکنواختی کریستیانسن (CU)، یکنواختی توزیع (DU)، راندمان پتانسیل کاربرد آب (PELQ) و راندمان واقعی کاربرد آب در ربع پایین (AELQ) بود. شاخصهای مورد اندازهگیری برای سامانههای قطرهای نیز شامل ضریب یکنواختی (EU)، ضریب کاهش راندمان (ERF)، راندمان پتانسیل کاربرد آب در ربع پایین و راندمان واقعی کاربرد آب در ربع پایین بود. مقدار شاخصهای CU، DU، PELQ و AELQ برای سامانههای بارانی بهترتیب در دامنه 1/80- 6/65، 4/65- 1/53، 7/55- 1/31 و 5/52- 3/28 درصد حاصل شد. در سامانههای قطرهای نیز مقادیر EU، ERF، PELQ و AELQ در دامنه 7/65- 4/43، 3/1- 8/0، 1/59- 1/39 و 0/73- 0/34 درصد بهدست آمد. نتایج نشان داد در تمامی سامانهها، راندمانهای مورد بررسی کمتر از حد انتظار بود که از جمله دلایل این امر میتوان به طراحی نامناسب، متفاوت بودن سامانه اجرا شده با سامانه طراحی شده، تاثیرگذاری عوامل اقلیمی نظیر سرعت باد، مشکلات بهرهبرداری نظیر عدم اهمیت کشاورزان به تنظیم فشار، استفاده از لوازم نامناسب و عدم بازبینیهای دورهای بهدلیل سطح پایین آگاهی، عدم آموزش و نارساییهای اقتصادی اشاره نمود.
ارزیابی آبیاری بارانی
ارزیابی آبیاری قطرهای
راندمان
یکنواختی توزیع
2020
12
21
381
395
https://jwim.ut.ac.ir/article_79462_7d8c483d89839660ef11998736c7a97f.pdf
مدیریت آب و آبیاری
2251-6298
2251-6298
1399
10
3
بررسی اجزای عملکرد و بهره وری مصرف آب سه هیبرید ذرت با سطوح مختلف آبیاری در سامانه آبیاری قطره ای زیرسطحی
فاطمه
حیدری
تیمور
سهرابی
حامد
ابراهیمیان
حسین
دهقانی سانیج
کاربرد شیوه های نوین آبیاری، کمآبیاری و استفاده از ارقام مقاومتر نسبت به تنشهای خشکی، از راهکارهای افزایش بهرهوری مصرف آب در بخش کشاورزی است. برای بررسی سطح آبیاری و نوع هیبرید ذرت، بر بهرهوری مصرف آب در تولید ذرت علوفهای و دانهای، این پژوهش در سال زراعی 1396 و در مزرعه تحقیقاتی پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران (کرج) انجام شد. تیمارهای اصلی شامل دو سطح آبیاری 100 و 80 درصد نیاز آبی در سامانه آبیاری قطرهای زیرسطحی، تیمارهای فرعی شامل سه هیبرید ذرت KSC704، KSC600 و KSC400 و طرح آزمایشهای آن بر اساس کرتهای خردشده بر پایه بلوکهای کامل تصادفی بود. صفات موردمطالعه عملکرد علوفهتر، زیستتوده و دانه، بهرهوری مصرف آب در تولید علوفهتر، بهره وری مصرف آب در تولید زیستتوده و دانه، وزن هزار دانه و شاخص برداشت بود. نتایج حاصل از آن نشان میدهد که اثر سطح آبیاری بر صفات اندازهگیری شده غیر معنیدار و اثر هیبرید بر آنها در دو سطح آبیاری، معنیدار گردید. بیشترین مقدار بهرهوری مصرف آب در تولید زیستتوده برابر 37/4 کیلوگرم بر مترمکعب در هیبرید KSC600 و بیشترین بهرهوری مصرف آب در تولید دانه برابر 43/2 کیلوگرم بر مترمکعب در هیبرید KSC704 (با قرارگیری با هیبرید KSC400 در یک گروه آماری) و در سطح آبیاری 80 درصد حاصل شد. همچنین هیبرید KSC400 با قرارگیری در گروه آماری مشترک با هیبرید KSC704، بیشترین وزن هزار دانه را به مقدار 3/537 گرم داشت. کمآبیاری تا 80 درصد نیاز آبی با استفاده از سامانه آبیاری زیرسطحی هیچگونه اثر معناداری بر عملکرد هیبریدهای ذرت نداشت.
تنش رطوبتی
سامانه های نوین آبیاری
کارایی مصرف آب
کمآبیاری
2020
12
21
397
409
https://jwim.ut.ac.ir/article_79463_99d164bff220c7e5e38bed4d651fbddb.pdf
مدیریت آب و آبیاری
2251-6298
2251-6298
1399
10
3
حل معکوس معادله انتقال آلاینده بهمنظور شناسایی منابع آلاینده در رودخانهها تحت شرایط واقعی با استفاده از روش ژئواستاتیستیک
مریم
براتی مقدم
مهدی
مظاهری
جمال
محمدولی سامانی
حل مسئله معکوس انتقال آلاینده به دلیل ویژگیهای خاصی همچون عدم وجود پاسخ، عدم یکتایی پاسخ و عدم پایداری بسیار مشکل و چالشبرانگیز است. با توجه به پیچیدگیهای مسئله مذکور، معمولاً فرضیات و سادهسازیهایی در روند حل صورت میگیرد که در نهایت منجر به ارائه روشهایی میگردد که قابلیت بسط و توسعه برای کاربرد در شرایط واقعی را ندارند. در این تحقیق، روشی کاربردی برای تشخیص منابع آلاینده در رودخانهها تحت شرایط واقعی، با لحاظ نامنظمی مقاطع و غیرماندگاری جریان و با در نظر گرفتن تاثیر توأمان فرآیندهای فیزیکی و شیمیایی انتقال، توسعه داده شده است. چارچوب احتمالاتی روش ارائه شده، امکان تخمین مشخصات منبع در لحظههای زمانی بیشتر از تعداد دادههای مشاهداتی و همچنین در نظر گرفتن عدم قطعیت موجود در نتایج مدل ناشی از خطا در دادههای مشاهداتی را فراهم میآورد. با توجه به اینکه در حل معکوس معادله انتقال، حل مستقیم آن نیز موردنیاز است، در ابتدا حل معادلات جریان و جابهجایی-پراکندگی با استفاده از روش عددی تفاضل محدود صورت گرفته و سپس معادله معکوس انتقال به منظور شناسایی منابع آلاینده موجود، با استفاده از روش ژئواستاتیستیک حل میشود. نتایج اجرای مدل برای سه مثال فرضی و دو سری داده واقعی، حاکی از دقت مطلوب و پایداری عددی بالای مدل دربازیابی مشخصات منابع آلاینده حتی شرایط پیچیده و نزدیک به واقعیت و با استفاده دادههای مشاهداتی ناقص و دارای خطا بود. میزان عدم قطعیت در بازیابی مشخصات منابع آلاینده هم از طریق محاسبه بازه اطمینان 95 درصد در نظر گرفته شد.
بازیابی مشخصات منبع آلاینده
جریان غیرماندگار
مسأله معکوس
معادلهی جابهجایی ـ پراکندگی
2020
12
21
411
427
https://jwim.ut.ac.ir/article_79464_a6a35c29691cef36cc82b0a22fc978ca.pdf
مدیریت آب و آبیاری
2251-6298
2251-6298
1399
10
3
مدل تحلیلی انتقال بار بستر در کانالهای با شیب تند با رویکرد احتمالاتی آستانه های حرکت
حسین
ریاحی مدوار
تخمین بار بستر در کانالهای با شیب تند و رودخانههای کوهستانی، بعلت پیچیدگیهای فرآیند احتمالاتی انتقال رسوب و محدودیت تحقیقات در شیبهای تند، دارای اهمیت ویژهای است. اغلب معادلات باربستر برای کانالهای با شیب ملایم توسعه یافتهاند. انتقال باربستر در کانالهای با شیب تند علاوه بر تاثیر پذیری از مشخصات تصادفی جریان آشفته و توزیع تصادفی ذرات رسوب، تحت تاثیر شیب طولی بستر است. احتمال آستانه حرکت در شیب تند نسبت به شیب ملایم متفاوت است و کمتر به شرایط احتمالاتی آستانه حرکت در آنها پرادخته شده است. در این تحقیق از رویکرد احتمالاتی برای توسعه روابط احتمال آستانههای حرکت سهگانه غلتش، لغزش و جهش در شیبهای تند استفاده شده و مدلی تحلیلی احتمالاتی برای تخمین باربستر در رودخانههای با شیب تند براساس توزیع احتمال نرمال نوسان سرعت لحظهای ارائه شده است. واسنجی نتایج مدل در مقایسه با نتایج 564 سری داده آزمایشگاهی در کانالهای با شیب یک تا 20 درصد، نشان داد احتمال کل انتقال رسوب مجموع وزندار سه احتمال آستانه حرکت غلتش، لغزش و جهش است. مقایسه باربستر تخمینی مدل با مقادیر واقعی نشان داد، مدل توسعه یافته با R2=0.92 و RMSE=3.52 دقت مطلوبی در تخمین باربستر در کانالهای با شیب تند دارد و مقایسه نتایج آن با نتایج شش معادله باربستر، نشان از دقت و عملکرد بهتر رویکرد پیشنهادی دارد. از مهمترین دستاوردهای این پژوهش، توسعه یک رویکرد تحلیل احتمالاتی برای تخمین باربستر است. مدل تحلیلی احتمالاتی توسعه یافته قابلیت کاربرد در تخمین باربستر در آبراهههای کوهستانی با شیب تند را دارد.
احتمال جهش
احتمال غلتش
احتمال لغزش
انتقال بار بستر
رودخانه کوهستانی
شیب تند
2020
12
21
429
442
https://jwim.ut.ac.ir/article_79465_6d1fafc44f1320aa29a2c0d823c0be3e.pdf
مدیریت آب و آبیاری
2251-6298
2251-6298
1399
10
3
بررسی دقت روشهای ترکیبی برآورد تبخیر و تعرق پتانسیل در اقلیمهای خشک، نیمهخشک، نیمه مرطوب و مرطوب (مطالعه موردی ایران)
سعید
ناصری
هوشنگ
قمرنیا
رضوان
خسروی
یزدان
محمدی
فرهنگ
سرگردی
چکیده تخمین میزان دقیق تبخیر و تعرق در برنامهریزی آبیاری و تعیین دور آبیاری از اهمیت فراوانی برخوردار است. از طرفی روشهای متفاوتی برای برآورد تبخیر و تعرق پتانسیل گیاه مرجع وجود دارد. هدف از این مطالعه ارزیابی روش های ترکیبی به منظور معرفی روش برتر در تخمین تبخیر و تعرق پتانسیل گیاه مرجع در اقلیمهای خشک، نیمهخشک، نیمه مرطوب و مرطوب ایران است. در این تحقیق بر اساس آمار اخذ شده از ایستگاههای سینوپتیک کشور در بازه زمانی سالهای 1374 لغایت 1393 و با استفاده از روشهای ترکیبی، میزان تبخیر و تعرق پتانسیل گیاه مرجع محاسبه و با روش پنمن مانتیس فائو 56 مقایسه شده است. نتایج نشانگر آن است که کلیه روشها به غیر از روش بوزینگر وان باول، همبستگی خوبی با روش پنمن مانتیس فائو 56 دارند ) R^2>0.96 (. دقت روش بوزینگر وان باول در کلیه مناطق با مقادیرRMSE و MAE به ترتیب بزرگتر از 9/0 و 55/0 میلیمتر در روز می باشد. در مناطق خشک، مرطوب و نیمه مرطوب ایران روشهای پنمن 1948 و پنمن کیمبرلی 1972 با مقادیرRMSE و MAE کمتر از 39/0 میلیمتر در روز و در مناطق نیمهخشک ایران روشهای پنمن کیمبرلی 1972 و پنمن 1948 با مقادیر RMSE و MAE کمتر از 35/0 میلیمتر در روز به ترتیب بالاترین دقت را دارا می باشند.
اقلیم نمای دومارتن
بوزینگر وان باول
پنمن رایت
پنمن مانتیس فائو 65
2020
12
21
443
452
https://jwim.ut.ac.ir/article_79466_70155249e336143a1e05c717baa2c669.pdf