2021-06-25T13:00:51Z
https://jwim.ut.ac.ir/?_action=export&rf=summon&issue=10258
مدیریت آب و آبیاری
2251-6298
2251-6298
1399
10
2
ارزیابی مزرعه ای تأثیر دو پلیمر سوپرجاذب A200 و استاکوزورب بر هیدرولیک جریان در آبیاری جویچهای
اعظم
احمدی سراییلانی
محمود
مشعل
بهزاد
آزادگان
پیام
کمالی
هدف از این مطالعه بررسی تأثیر استفاده از پلیمرهای سوپرجاذب بر هیدرولیک جریان و نفوذ آب در آبیاری جویچهای بود. به این منظور از دو نوع سوپرجاذب A200 و استاکوزورب با دو مقدار 16 و 30 گرم در مترمربع خاک، و تحت دو شدت جریان مختلف (0.3 و 0.6 لیتر بر ثانیه) استفاده شد. آزمایش طی پنج نوبت آبیاری و در شرایط بدون کشت در تابستان 1397 انجام شد. نتایج نشان داد که هر دو سوپرجاذب باعث افزایش زمان پیشروی و زمان پسروی شدند، و با افزایش مقدار سوپرجاذبهای اعمال شده تأثیر آنها بیشتر شد. نتایج نشان داد که افزودن سوپر جاذب به خاک با کاهش رواناب و افزایش مقدار نفوذ همراه شد و هر چه مقدارسوپر جاذب بیشتری بکار برده شد، رواناب بیشتر کاهش یافته و و مقدار نفوذ بیشتر افزایش داشت. همچنین در شدت جریان ورودی بالاتر تأثیر سوپرجاذبها بر روی پارامترهای نفوذ و زمانهای پیشروی و پسروی کمتر بود. در مقایسه دو پلیمر، سوپرجاذب استاکوزورب چه بر افزایش زمانهای پیشروی و پسروی و چه بر افزایش مقدار نفوذ آب در خاک تأثیر بیشتری را نسبت به A200 نشان داد.
آبیاری سطحی
رواناب
سوپرجاذب
نفوذ
2020
09
22
173
187
https://jwim.ut.ac.ir/article_77840_f13956478755ec1eda1647d602f5b27c.pdf
مدیریت آب و آبیاری
2251-6298
2251-6298
1399
10
2
تعیین تابع تولید و عمق بهینه آبیاری گیاه دارویی چای ترش در شرایط کمآبی و استفاده از کود پتاسیم
پریا
راشکی
حلیمه
پیری
عیسی
خمری
این آزمایش به صورت کرتهای یکبار خرد شده در قالب طرح بلوک کامل تصادفی در مزرعه تحقیقاتی چاهنیمه زهک بر روی گیاه چای ترش اجرا گردید. تیمارها شامل چهار سطح آب آبیاری 100، 80، 60 و 40 درصد نیاز آبی گیاه و سه سطح کود پتاسیم 100، 75 و 50 درصد پتاسیم بود. ﻫﺪف اﺻﻠﯽ تحقیق ﺑﺮآورد ﺗـﺎﺑﻊ تولید، ﻣﺤﺎﺳﺒﻪ ﻋﻤﻖهای شاخص و ﺑﻬﯿﻨﻪ آب ﻣﺼﺮﻓﯽ بود. بهترین تابع تولید چای ترش از بین چهار تابع تولید (خطی، لگاریتمی، درجه دوم و متعالی) انتخاب شد. شاخصهای تولید نهایی نسبت به عمق آب و کود پتاسیم، نسبت نهایی نرخ جایگزین فنی برای کود پتاسیم و عمق آب، ارزش تولید نهایی نسبت به عمق آب و کود پتاسیم محاسبه شد. نتایج نشان داد تابع درجه دوم بهعنوان تابع برتر انتخاب شد. شاخص تولید نهایی نسبت به حداقل عمق آب 4/1 و برای حداکثر عمق آب 86/0- کیلوگرم به ازای هر یک سانتیمتر عمق آب بود. شاخص تولید نهایی نسبت به حداقل و حداکثر مصرف کود پتاسیم بهترتیب 92/3 کیلوگرم و 77/3 کیلوگرم محاسبه شد. همچنین نتایج نشان داد با اعمال کمآبیاری در شرایط محدودیت آب، عمق بهینه آب مصرفی نسبت به عمق بیشینه در سطوح 75، 5/112 و 150 کیلوگرم کود پتاسیم در هکتار بهترتیب 29/13، 34/14 و 1/13 سانتیمتر کاهش مصرف آب داشته است. همانگونه که ملاحظه میشود، افزایش کود پتاسیم تا سطح 75 درصد باعث صرفهجویی بیشتری در مصرف آب گردید. استفاده از کود پتاسیم میتواند باعث تعدیل خسارات ناشی از تنش خشکی در چای ترش شود.
ارزش نهایی تولید
شاخص تولید نهایی
کم آبیاری
نسبت نرخ جایگزینی
2020
09
22
189
202
https://jwim.ut.ac.ir/article_76630_8d41d9606c505edadbc71d2a06b10076.pdf
مدیریت آب و آبیاری
2251-6298
2251-6298
1399
10
2
ارزیابی روش های مختلف آسیب پذیری آبخوان آبرفتی و ساحلی (منطقه مورد مطالعه: استان گیلان محدوده آستانه-کوچصفهان)
حمید
کاردان مقدم
سامان
جوادی
زهرا
رحیم زاده
یکی از راهکارهای برقراری تعادل زیست محیطی، بررسی و مدیریت آسیبپذیری آبخوان است. جهت تصمیمگیری و مدیریت آبخوان لزوم برنامهریزی جهت شناسایی عرصههای آسیبپذیر بسیار مهم است. روشها و شاخصهای متعددی جهت بررسی آسیبپذیری آبخوانها ارائه شدهاند که هریک از این شاخصها براساس مجموعهای از فاکتورها مورد استفاده قرار میگیرد. در این مطالعه از 5 شاخص آسیبپذیری در منطقه ساحلی به منظور بررسی و مقایسه این روشها نسبت بههم مورد استفاده قرار گرفته است. شاخصهای DRASTIC، SINTACS، SI، GALDIT و GODS به بررسی وضعیت حساسیت آبخوان از نظر ذاتی مورد بررسی قرار گرفتند. نتایج استخراجی از این 5 شاخص با توجه به ماهیت هریک از آنها متفاوت بوده و به منظور افزایش دقت نتایج و استفاده کاربردی از این نتایج در مناطق ساحلی واسنجی وزن و رتبهها با استفاده از روش تحلیل سلسله مراتبی و آنتروپی انجام گرفت. بدین منظور از همبستگی بین هر شاخص آسیبپذیری با غلظت TDS، نیترات و کلراید استفاده و وزن پارامترهای هر شاخص واسنجی گردید. آنالیز حساسیت پارامترهای مختلف در شاخصهای آسیب پذیری نشان داد که شاخص GALDIT با توجه به در نظرگیری اثر پیشروی آب شور دریا این حساسیت را در نتایج منعکس میکند. پارامتر عمق تا سطح ایستابی در سایر شاخصها و پارامتر فاصله از دریا معیار حساس و با اهمیتی در شاخص GALDIT بوده و پس از واسنجی مدل مشخص گردید 30 درصد آبخوان در معرض جبهههای شور نفوذ آب دریا قرار گرفته است.
آسیبپذیری
آنالیز حساسیت
شاخص GALDIT
مدیریت آبخوان
2020
09
22
203
220
https://jwim.ut.ac.ir/article_77108_119a89d382f86100ea13b94e7487ba1b.pdf
مدیریت آب و آبیاری
2251-6298
2251-6298
1399
10
2
بررسی امکان تولید آب از هوای مرطوب در مدل گلخانه ای مجهز به مبدل حرارتی
پیام
کمالی
سید مهدی
هاشمی شاهدانی
سامان
جوادی
ساسان
علی نیایی فرد
حامد
ابراهیمیان
در حدود 90 درصد آبی که در گلخانهها مصرف میشود، به دو فرآیند تبخیر و تعرق و خنکسازی محیط تخصیص مییابد. حجم زیادی از آب استفاده شده در گلخانهها بدون استفاده و به صورت هوای مرطوب توسط هواکش به بیرون هدایت میشود که قابل بازیافت بوده و امکان مصرف دوباره آن با تقطیر به چرخه ورودی آب گلخانه وجود دارد. از اینرو، هدف از انجام این تحقیق، در گام نخست بررسی امکان تولید آب از هوای مرطوب خارج شده از گلخانه و در گام بعدی بررسی تأثیر پارامترهای طول مبدل حرارتی و سرعت هوای ورودی روی میزان آب بازیافت شده است. این مطالعه در قالب 9 تیمار آزمایشی با سه طول متغیر (5/0، 1 و 5/1 متر) و سه سرعت هوای ورودی (5/0، 8/0 و 2/1 متر بر ثانیه)، در یک مدل گلخانهای با ابعاد 5/1×1×2 مترمکعب انجام گردید. نتایج نشان داد که افزایش طول و سرعت هوای ورودی باعث افزایش تولید آب میشود به طوری که بیشترین مقدار آب چگالش شده در طول 5/1 متر و سرعت هوای 2/1 متر بر ثانیه به دست آمد. همچنین، مقدار آب تولیدی حدود 3 برابر شد به طوری که مقدار آب تولیدی در بیشترین میزان خود به 60 لیتر در طول 5/1 متر و سرعت 2/1 متر بر ثانیه رسید. همچنین، نتایج نشان داد که میتوان با استفاده از مبدل حرارتی، حدود 10 تا 30 درصد آب مصرفی برای آبیاری و سرمایش (هواکش و پوشال) را بازیافت کرد.
چگالش
رطوبت
سرعت هوا
گلخانه
2020
09
22
221
231
https://jwim.ut.ac.ir/article_77106_515896a805990c8e81dd94ad10337e92.pdf
مدیریت آب و آبیاری
2251-6298
2251-6298
1399
10
2
پیش بینی جریان ماهانه رودخانه با استفاده از ترکیب مدل های خطی سری زمانی و شبکه های بیزین (مطالعه موردی: رودخانه بختیاری)
فرشاد
احمدی
میر محمود
ولی نیا
یکی از مسائل مهم در مدیریت منابع آب، تهیه و توسعه مدلهای مناسب به منظور پیشبینی دقیقتر فرآیند جریان رودخانهها می-باشد. بدین منظور در مطالعه حاضر برای پیشبینی جریان ماهانه رودخانه بختیاری، در دوره آماری 1395-1334، از مدلهای سری-زمانی خطی (ARMA)، مدل هوشمند شبکه بیزین (BN) و مدل تلفیقی BN-ARMA استفاده شد. عملکرد مدلهای توسعه یافته براساس شاخصهای آماری جذر میانگین مربعات خطا (RMSE)، ضریب همبستگی (CC) و آماره کلینگ- گوپتا (KGE) مورد ارزیابی قرار گرفتند. از بین مدلهای سری زمانی برازش یافته به دادهها، مدل AR(3) با داشتن کمترین مقدار معیار اکایکه اصلاح شده برابر با 3/1089 به عنوان مدل مناسب سری ماهانه جریان انتخاب گردید. نتایج نشان داد که مدل AR(3) با خطای ( ) 786/47 از عملکرد قابل قبولی برخوردار است. برای مدلسازی جریان ماهانه رودخانه با استفاده از مدل BN از حافظههای دبی یک ماه قبل، دو ماه قبل تا پنج ماه قبل استفاده شد. نتایج نشان داد که با توالی سه ماه جریان عملکرد مدل به بهینه ترین حالت ممکن رسیده و با افزایش تعداد ورودیها عملکرد آن تضعیف میشود. ضریب همبستگی، جذر میانگین مربعات خطا و KGE در بهترین حالت مدل BN در مرحله آزمون به ترتیب 826/0 و ( ) 303/45 و 789/0 میباشد. در مرحله بعد تلفیق مدلهای BN و ARMA(3,0) انجام شد. نتایج حاصل نشان داد که مدل تلفیقی BN-ARMA به طور قابل ملاحظهای دقت مدلسازی را افزایش داده و خطای پیشبینی را از ( ) 303/45 به ( ) 021/15 کاهش داد.
آزمون ایستایی
الگوی ورودی
توسعه مدل
شبکه بیزین
2020
09
22
233
245
https://jwim.ut.ac.ir/article_77105_54975f134709e1f5b783a5f6c8756271.pdf
مدیریت آب و آبیاری
2251-6298
2251-6298
1399
10
2
اثر سطوح مختلف تنش آبی در دو سامانه آبیاری قطرهای نواری سطحی و زیرسطحی بر عملکرد و بهره وری آب ذرت
امیر
محمدخانی
مسعود
پورغلام آمیجی
تیمور
سهرابی
عبدالمجید
لیاقت
سامانههای نوین آبیاری، از مهمترین عواملی است که بر تولیدات مزرعهای، مصرف آب و بهرهوری اثر میگذارد اما عملکرد این سامانهها نیازمند بررسی دقیق است. بدین منظور، پژوهشی با عنوان تأثیر سامانههای آبیاری نواری سطحی DI)) و زیرسطحی (SDI) با سطوح مختلف کمآبیاری بر میزان عملکرد، اجزاء عملکرد و بهرهوری آب در ذرت رقم SC 704، در قالب طرح فاکتوریل اسپلیت بر پایه طرح بلوکهای کامل تصادفی در مزرعه معاونت آب و خاک وزارت جهاد کشاورزی (کرج) در تابستان 1397 انجام شد. تیمارها شامل 50، 75 و 100 درصد نیاز آبی در هرکدام از روشهای آبیاری نواری سطحی و زیرسطحی بود. در مجموع 54 نوار آبیاری مورد آزمایش قرار گفت. بر اساس نتایج، اثر متقابل تنش و روش آبیاری در مورد طول بوته بیمعنی و وزن بوته خشک و شاخص برداشت در سطح احتمال 1 درصد و سایر صفات در سطح احتمال 5 درصد معنیدار بود. همچنین نتایج نشان داد که بیشترین عملکرد دانه به میزان 33/22 تن بر هکتار و 31/22 تن بر هکتار به ترتیب از تیمارهای DI=%100 IR و SDI=%100 IR حاصل شد که این دو تیمار، اختلاف معنیداری با یکدیگر نداشتند. کمترین عملکرد دانه از تیمار DI=%50 IR به دست آمد که در مقایسه با تیمار بدون تنش در آبیاری نواری سطحی، به میزان 33 درصد افت عملکرد داشت. تیمار SDI=%50 IR دارای بیشترین میزان بهرهوری آب آبیاری (75/2 کیلوگرم بر مترمکعب) بین سایر تیمارها بود. بهرهوری در این تیمار نسبت به تیمار بدون تنش رطوبتی در آبیاری نواری زیرسطحی به میزان 6/53 درصد افزایش داشت.
تنش رطوبتی
رابطه آب-بهرهوری آب
کارایی مصرف آب
کمآبیاری
2020
09
22
247
264
https://jwim.ut.ac.ir/article_77107_9e1b0e8c2fc09d5e7b8c9d6be979e5a3.pdf
مدیریت آب و آبیاری
2251-6298
2251-6298
1399
10
2
پیش بینی جریان با استفاده از رویکرد تلفیقی موجک- برنامه ریزی بیان ژن و ارزیابی تأثیر پارامترهای هواشناسی بر کارایی آن
فریبا
آذرپیرا
سجاد
شهابی
پیشبینی جریان رودخانه برای برنامهریزی و مدیریت سیستمهای منابع آب بسیار حائز اهمیت بوده و میزان دقت انجام این فرآیند در درستی پیادهسازی اهداف برنامهریزی شده نقشی بنیادین دارد. ازطرفی، محاسبات نرم قابلیت بالایی در مدلسازی فرآیندهای هیدرولوژیک دارد. ازینرو، در این پژوهش، مدل ترکیبی موجک-برنامهریزی بیانژن در مقایسه با رویکرد منفرد آن توسعه داده شده، تا جریان روزانه رودخانه خشکرود واقع در استان گیلان، را پیشبینی کند. بدین منظور، علاوه بر فرآیند پیشپردازش دادههای هیدرومتری، تأثیر پارامترهای هواشناسی در عملکرد و کارایی مدل نیز بررسی شده است. همچنین، پیشپردازش با ویژگیهای مختلف و پیشبینی برای چهار زمان یک، دو، سه و شش روز انجام شد. برای ارزیابی عملکرد مدلها از شاخصهای آماری ضریب همبستگی(R)، شاخص توافق(Ia)، ضریب ناش-ساتکلیف(NSE)، خطای مطلق میانگین(MAE)، جذر متوسط مربعات خطا(RMSE) و معیار جریان حدی(PFC) استفاده شد. نتایج نشان میدهد که استفاده از موجک برای پیشپردازش دادهها موجب ارتقای قابل ملاحظه کارایی مدل ترکیبی در مقایسه با مدل منفرد شده است، به گونه ایکه ضریب همبستگی دادههای ارزیابی برای زمان پیشبینی سه روز از 0/27 به 0/80 افزایش و همزمان خطای مطلق میانگین از 1/4 به 0/80 مترمکعب در ثانیه کاهش یافته است. از طرف دیگر، پارامترهای هواشناسی موجب شدند که مقادیر حدی در سری زمانی دادههای دبی رودخانه بخوبی پیشبینی شده و کارایی مدل در پیشبینی مقادیر مذکور به مقدار قابل ملاحظه ای ارتقا یابد. نتایج حاصل از این مطالعه بیانگر آن است که رویکرد ترکیبی موجک- برنامهریزی بیانژن در ترکیب با پارامترهای هواشناسی، میتواند با کارایی بالایی در پیشبینی جریان بکار رود.
پیش پردازش
دبی روزانه
رودخانه خشکرود
سری زمانی
2020
09
22
265
279
https://jwim.ut.ac.ir/article_77839_35c62e03614edb854737263feb242dfc.pdf
مدیریت آب و آبیاری
2251-6298
2251-6298
1399
10
2
ارزیابی میزان تاثیرگذاری سامانه کنترل خودکار توزیع آب سطحی کشاورزی به منظور کاهش برداشت و تعادل بخشی آبخوان در شرایط کم آبی (مطالعه موردی: کانال اصلی شبکه آبیاری قزوین)
محسن
حسینی جلفان
سید مهدی
هاشمی شاهدانی
سامان
جوادی
این پژوهش به بررسی میزان تاثیر ارتقا عملکرد توزیع آب سطحی کشاورزی در تعادل بخشی و احیا آبخوان در شرایط کمآبی می-پردازد. در گام نخست، مدل عددی آبخوان، با کد MODFLOW، بهمنظور تحلیل مکانی تعادلبخشی آبخوان توسعه داده شد. در ادامه مدل شبیهساز هیدرولیک جریان سیستم توزیع آب در نرمافزار MATLAB توسعه، کالیبره و صحت سنجی شد و با مدل کنترل خودکار سیستم بهرهبرداری سامانه توزیع لینک شد. نهایتا با لینک نمودن مدلهای توسعه داده شده، تأثیر استفاده از روش ارتقا بهرهبرداری شبکه آبیاری، در قالب سناریو جهت تعادل بخشی آبخوان، بررسی گردید. نتایج تحقیق نشان داد با ارتقا عملکرد سیستم توزیع آب کشاورزی، حتی در شرایط کمآبی، میانگین شاخص کفایت توزیع آب کشاورزی در محدودههای زراعی در سامانهی کنترل خودکار غیرمتمرکز در حدود 32.7 درصد بهبود عملکرد داشته است. براین اساس میزان کاهش برداشت از آبخوان، 45.3 درصد در روش بهرهبرداری خودکار غیرمتمرکز حاصل شد. نتایج مدلسازی عددی آبخوان جهت تحلیل مکانی تعادل بخشی آبخوان نشان داد که در روش معمول بهرهبرداری تراز آب زیرزمینی همچنان روند افزایشی افت خود را حفظ میکند. بطوریکه نتایج نمایانگر مقدار افت سالانه در حدود 150 سانتیمتر تحت روش معمول بهرهبرداری است. با بکارگیری سامانه کنترل خودکار غیرمتمرکز و افزایش کفایت تحویل آب در روش مذکور، این امر سبب افزایش تراز در چاههای مشاهدهای قرار گرفته در شبکه آبیاری شد. راهکار تعادلبخشی آبخوان ارائه شده در این تحقیق، قابلیت توسعه برای کلیه نواحی زراعی (شبکه آبیاری) دارد که منابع تامین آب آن به صورت تلفیقی از منابع آب سطحی و زیرزمینی است.
تعادل بخش آبخوان
تلفات توزیع و انتقال
توسعه پایدار
سیستم کنترل خودکار
شبکه آبیاری قزوین
2020
09
22
281
299
https://jwim.ut.ac.ir/article_77841_284f35f244a134084426c5c0cb5616ef.pdf
مدیریت آب و آبیاری
2251-6298
2251-6298
1399
10
2
رتبهبندی شاخصهای تابآوری دشت مشهد نسبت به کاهش منابع آب زیرزمینی با روش بیزین بهترین-بدترین.
آزاده
دوگانی
آرش
دوراندیش
محمد
قربانی
عدم امنیت آب یک نگرانی رو به رشد در سطح جهان است، بهویژه برای کشورهای در حال توسعه، که در آن طیف وسیعی از فعالیتها از جمله کشاورزی به سیستمهای تأمین آب وابسته است. ایران نیز از این قاعده مستثنی نیست. برای مثال استفاده فزاینده از منابع آبهای سطحی و زیرزمینی دشت مشهد در نتیجه توسعه کشاورزی و صنایع وابسته در این دشت منجر به تشدید روند نزولی سطح آبخوان آن شده است. از این رو تابآوری دشت مشهد نسبت به کاهش منابع آب زیرزمینی مسئلهای بسیار مهم است. در این تحقیق سعی شده است تا با توجه به نظر کارشناسان امر و با استفاده از دو روش بیزین بهترین-بدترین و فرآیند تحلیل سلسله مراتبی، پس از تعیین متغیرهای اساسی تأثیرگذار بر مدل به تحلیل اولویت این متغیرها پرداخته شود تا بتوان با استفاده از این دانش، در آینده به تعریف استراتژیهای اساسی برای افزایش تابآوری این منابع در این دشت پرداخت. با توجه به مرور ادبیات ، این تحقیق اولین تلاش برای به کارگیری روش بیزین بهترین-بدترین در این حوزه تحقیقاتی است. نتایج این تحقیق نشان دادهاست که بترتیب نرخ تخلیه آبهای زیرزمینی در کشاورزی (با وزن نهایی 18103/0 در بخش BWM و 21216/0 در بخش AHP)، منابع آب زیرزمینی موجود کشاورزی (با وزن نهایی 20104/0 در بخش BWM و 174165/0 در بخش AHP)، میزان تلفات آب سطحی و زیرزمینی در بخش کشاورزی (با وزن نهایی 10248/0 در بخش BWM و 0884/0 در بخش AHP)، با ترتیبی متفاوت در دو روش، بالاترین اهمیت را دارا میباشند.
بیزین بهترین- بدترین
تابآوری منابع آب زیرزمینی
دشت مشهد
فرایند تحلیل سلسلهمراتبی
2020
09
22
301
316
https://jwim.ut.ac.ir/article_78121_34933201c9e526eb88b991478ab92dc9.pdf
مدیریت آب و آبیاری
2251-6298
2251-6298
1399
10
2
بررسی اثر شیب طولی تاج سرریز لبه پهن در توزیع جریان ورودی به آبگیرهای دوطرف یک پیچ آبراهه
عاطفه
فرهادی بانسوله
مهدی
یاسی
احداث سرریزها در پیچ رودخانه، مشکلاتی را از نظر عدم تقارن توزیع جریان در آبگیرهای طرفین رودخانه پدید میآورد. یکی از فرضیهها جهت یکنواختی جریان عرضی، تغییر پروفیل تاج سرریز از حالت افقی به حالت شیبدار در عرض پیچ آبراهه است. در این تحقیق، کارکرد سرریزهای لبه پهن با تاج افقی و شیبدار در پیچ آبراهه، با هدف یکنواختی بده جریان ورودی به آبگیرهای ساحل چپ و راست، در شرایط جریان آب صاف مورد ارزیابی قرارگرفته است. کارکرد سرریز با تاج افقی و شیبدار در مدل فیزیکی مورد آزمون قرار گرفت، و مدل ریاضی FLOW-3D بر اساس این نتایج تجربی واسنجی و تأیید گردید. با اطمینان از قابلیت مدل ریاضی، سناریوهای جدید برای بررسی اثرات پارامترهای مختلف (نظیر: موقعیت سرریز در پیچ؛ شیب تاج سرریز؛ هندسه آبگیر شامل زاویه آبگیر، عرض آبگیر و ارتفاع آستانه آبگیر؛ و شرایط جریان بالادست) مورد آزمون قرار گرفتند. نتایج نشان میدهد که سرریز شیبدار عملکرد بهتری در کاهش شیب عرضی در مقاطع بالادست سرریز و افزایش بده جریان به آبگیرها دارد. بهترین شرایط برای یکنواختی بده جریان در آبگیرهای طرفین پیچ آبراهه، استقرار سرریز شیبدار (با زاویه تاج 2 تا 5 درجه نسبت به افق، و شیب به سمت دیواره خارجی) در موقعیت 30 تا 60 درجه در میانه پیچ؛ با زاویه آبگیری بین صفر و 60 درجه؛ با نسبت (1:10) عرض آبگیر به آبراهه؛ و همراه با آستانه آبگیر است. زاویه آبگیری صفر درجه بهترین است، ولی برای زاویه آبگیری 90 درجه، احداث سرریز درموقعیت 30 درجه از ابتدای پیچ توصیه می شود.
آبگیر
پیچ آبراهه
سرریز با تاج شیبدار
سرریز لبهپهن
مدل FLOW-3D
2020
09
22
317
330
https://jwim.ut.ac.ir/article_78120_d60abdf8177627d7c2568bbd0547cbb0.pdf
مدیریت آب و آبیاری
2251-6298
2251-6298
1399
10
2
بهینهسازی چند هدفه سیستمهای منابع آب سدهای مارون و جره با استفاده از الگوریتم NSGA-II
زهرا
گورانی
سعید
شعبانلو
هدف از این پژوهش، توسعه یک مدل کوپل شده شبیه ساز- بهینه ساز برای برنامه ریزی و مدیریت صحیح تخصیص به منابع و مصارف بالادست تالاب شادگان است. طوری که علاوه بر حداکثر نمودن درصد تامین نیازهای حوضه در طول دوره بهره برداری، میزان شوری جریان ورودی به تالاب شادگان نیز کاهش یابد. با توجه به اهمیت این تالاب به عنوان زیستگاه فصلی پرندگان و همچنین یکی از جاذبه های مهم توریستی و لزوم حفاظت از اکوسیستم آن، توسعه یک مدل بهینه سازی کمی-کیفی برای بهره برداری بهینه از منابع آب موجود هدف این تحقیق می باشد. ابتدا بر اساس وضع موجود، مدل تهیه شده تحت عنوان سناریوی مرجع برای یک دوره30 ساله آتی(2021-2050) توسعه داده شد. برای دستیابی به بهترین عملکرد سیستم بر اساس معیارهای کمی و کیفی، بهینه سازی سیستم به کمک الگوریتمII-NSGA انجام شد. نتایج نشان داد مدل بهینهساز، عملکرد خوبی در تامین نیازهای مختلف و همچنین کاهش شوری جریان ورودی به تالاب شادگان نسبت به سناریوی دارد. طوری که در سناریوی بهینه علاوه بر تامین مناسب نیازها با اطمینان پذیری بیش از92 درصد در کل سیستم، مقدار شوری رودخانه در محل ورودی به تالاب شادگان بخصوص در ماههای کم آب در حدود 50 درصد کاسته شود. مدل کوپل شده پیشنهادی در این تحقیق قابل کاربرد برای سایر مناطق مطالعاتی با رویکرد بهره برداری کمی- کیفی می باشد و قادر است نقاط بحرانی رودخانه از نظر کمی و کیفی را شناسایی و راه حل های بهینه برای بهبود وضعیت رودخانه و همچنین اکوسیستم پایین دست ارایه دهد.
تالاب شادگان
کوپل شبیهساز- بهینهساز
نیاز زیستمحیطی
NSGA-II
2020
09
22
331
346
https://jwim.ut.ac.ir/article_78122_dcb688c27c15992566be00712bcd61a2.pdf
مدیریت آب و آبیاری
2251-6298
2251-6298
1399
10
2
بررسی نقش بازار در تخصیص بهینه آب در دشت شازند
مجید
کارخانه
احمد
سرلک
کامبیز
هژبر کیانی
کمبود منابع آب یکی از مهمترین چالشهای مدیریت آب در کشور است. این چالش با توجه به افزایش روزافزون تقاضا بهدلیل رشد جمعیت و توسعه بخش کشاورزی بیشتر اهمیت مییابد. تلقی از آب بهعنوان یک کالای باارزش ودارای قیمت واقعی، میتواند راه مناسب مصرف و مشوقی برای ذخیره و حفاظت آن را فراهم کند. هدف این مقاله بررسی نقش بازار در تخصیص بهینه آب در دشت شازند است. تغییرات سطح زیرکشت محصولات آبی و سود ناخالص در دو حالت (وجود بازار آب و عدم وجود بازار آب) در سال زراعی 1398-1397 با استفاده از نرمافزار گمز1 و بهروش برنامهریزی ریاضی مثبت محاسبه و مقایسه گردید. دادههای موردنیاز بهصورت کتابخانهای از سازمان آب منطقهای، جهاد کشاورزی و سازمان مدیریت و برنامهریزی استانمرکزی تهیه گردیده است. نتایج نشان میدهد که برقراری بازار آب، تأثیر مثبت 33/4 درصدی در سود ناخالص کشاورزان منطقه خواهد داشت. همچنین کشت محصولاتی نظیر گندم، جو، لوبیا چیتی، نخود، لوبیای سفید و عدس سودآوری بیشتری برخوردار هستند و میتوانند سطح زیرکشت بیشتری را بهخود اختصاص دهند. براساس نتایج، پیشنهاد میشود جهت مدیریت بهینه تقاضای آب در اراضیشازند، بستر لازم برای شکلگیری بازار آب فراهم گردد و کشاورزان منطقه باید محصولات صادراتگرا و تجاری مانند لوبیای چیتی، لوبیای سفید، نخود و عدس و ... را که از سودآوری بیشتری برخوردار است را جایگزین محصولات با مصرف بالای آب و سود پایین کنند.
بازار آب
برنامهریزی ریاضی مثبت
سود ناخالص
منطقه شازند
2020
09
22
347
363
https://jwim.ut.ac.ir/article_78132_9ed6574b340182cc02a1d833547fc010.pdf