1397 8 1 0 175

0 تعیین تبخیر-تعرق و ضریب‌گیاهی مراحل رشد گیاه دارویی ریحان در کشت گلخانه‌ای A study of evapotranspiration as well as crop coefficient in Ocimum Basilicum L. growth process in greenhouse https://jwim.ut.ac.ir/article_68343.html 10.22059/jwim.2018.244085.573 0 در مدیریت سیستم‌ آبیاری گلخانه، آگاهی از نیاز آبی گیاه و ضریب گیاهی در مراحل مختلف رشد ضروری است. هدف از این مطالعه، بررسی میزان تبخیر-تعرق و تعیین ضریب گیاهی گیاه دارویی ریحان در بازه کوتاه مدت ساعتی بود. به این منظور، مطالعه‌ای به مدت 45 روز در گلخانه تحقیقاتی دانشگاه ارومیه انجام و تبخیر-تعرق ریحان و گیاه مرجع چمن، بصورت ساعتی و روزانه و براساس روش لایسیمتری اندازه‌گیری گردید. براساس نتایج، متوسط تبخیر-تعرق ریحان طی 45 روز دوره رشد، 12/4 میلی‌متر بر روز و مجموع تبخیر-تعرق حدود 45/188 میلی‌متر و برای گیاه مرجع چمن طی این مدت، 5/338 میلی‌متر به دست آمد. طول مراحل مختلف رشد گیاه ریحان شامل مراحل ابتدایی، توسعه، میانی و انتهایی، به ترتیب برابر 10، 20، 10 و 5 روز بدست آمد. بیشترین مقدار ضریب گیاهی ریحان در روز 39 ام بعد از کاشت گیاه، که آخرین روز مرحله میانی بود، اتفاق افتاد. براساس تبخیر-تعرق گیاه مرجع، متوسط ضریب گیاهی مراحل ابتدایی، توسعه، میانی و انتهایی ریحان به ترتیب 14/0، 52/0، 93/0 و 83/0 محاسبه گردید. همچنین بیشترین مقادیر متوسط ساعتی تبخیر-تعرق، در بازه ساعت 15 الی 16 انجام شد که در مراحل ابتدایی، توسعه، میانی و انتهایی ریحان به ترتیب 13/0، 41/0، 70/0 و 71/0 محاسبه گردید. 1 In managing greenhouse irrigation system, the knowledge of water requirement and crop coefficient tends to be extremely essential at different growth steps. The present study set out to explore the amount of water used in evapotranspiration and to determine crop coefficient in Ocimum Basilicum L. in an hourly manner. To this end, the project was implemented in a greenhouse in Urmia University. More specifically, the evapotranspiration level of Ocimum Basilicum L. and Lawn (as the reference plant) were measured hourly and daily using lysimetric method. The results revealed that an average 45-day evapotranspiration was 4.12 mm /day in Ocimum Basilicum L. whose total water consumption was found to be 188.45 mm. Besides, in case of the reference plant, water consumption was determined to be 338.5 mm during this period. The length of growth stages in Ocimum Basilicum L. including the initial, developmental, middle, and final steps were found to be 10, 20, 10, and 5, respectively. The highest crop coefficient in Ocimum Basilicum L. occurred on the 39th day after planting in the middle phase. As the evapotranspiration of the reference plant showed, the average crop coefficients of the initial, developmental, middle, and final phases in Ocimum Basilicum L. were calculated to be 0.14, 0.52, 0.93, and 0.83, respectively. Furthermore, the highest hourly evapotranspiration process was conducted in the interval of 15-16 hours, which was calculated to be 0.13, 0.41, 0.70, and 0.71 at the initial, developmental, middle, and final stages in Ocimum Basilicum L., respectively. 1 13 میلاد ابراهیمی Milad Ebrahimi فارغ التحصیل کارشناسی ارشد، گروه مهندسی آب دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران ایران miladebrahimi354@gmail.com وحید رضاوردی نژاد Vahid Rezaerdinejad دانشیار گروه مهندسی آب، پژوهشکده مطالعات دریاچه ارومیه، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران ایران rezaverdinejad@gmail.com سینا بشارت sina besharat استادیار گروه مهندسی آب دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران ایران s.besharat@urmia.ac.ir مریم عبدی maryam abdi فارغ التحصیل کارشناسی ارشد، گروه مهندسی آب دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران ایران abdi.m2565@gmail.com برنامه‌ریزی آبیاری ساعتی رشد گیاه ریحان گلخانه گیاه مرجع لایسیمتر 1. چترنور م. رسول­زاده ع. رحمانیان م. اسماعیل پور ب. و عبدپور ع. (1390) اندازه­گیری نیاز آبی و ضریب گیاهی در اردبیل. همایش ملی ایده­های نو، اردبیل، ایران.##2. حیدری ن. انتصاری م.ر. خیرابی ج. فرشی ع.ا. وزیری ژ. و علایی م. (1386) کارایی مصرف آب در کشت گلخانه­ای. انتشارات کمیته ملی آبیاری زهکشی ایران، 113 ص.##3. دهقانی سانیج ح. زارعی ق. و حیدری ن. (1386) بررسی مدیریت آبیاری و کارایی مصرف آب در گلخانه­ها و مسائل و چالش­ها. اولین کارگاه فنی ارتقاء کارایی مصرف آب با کشت محصولات گلخانه­ای، کرج، ایران.##4. رضاوردی‌نژاد و. شبانیان اصل م. بشارت س. و حسنی ع. (1396) تعیین نیاز آبی، ضریب گیاهی و کارایی مصرف آب محصولات خیار و گوجه‌فرنگی در شرایط گلخانه (مطالعه موردی: منطقه ارومیه). علوم و فنون کشت­های گلخانه­ای، 8 (3): 39-27.##5. شریفی عاشورآبادی ا. روحی‌پور ح. عصاره م. لباسچی م. عباس‌زاده ب. نادری ب. و رضایی سرخوش م. (1391) تعیین نیاز آبی گیاه داروئی بومادران با استفاده از لایسیمتر. تحقیقات گیاهان دارویی و معطر ایران، 28 (3): 492-484. ##6. عبادی کوپایی ج. اسلامیان س.س. و زارعیان م.ج. (1390) اندازه­گیری و مدل­سازی نیاز آبی و ضریب گیاهی خیار، گوجه­فرنگی و فلفل با استفاده از میکرولایسیمتر در گلخانه. علوم و فنون کشت‌های گلخانه‌ای، 2 (7): 51-63.##7. علیزاده ا. اصول طراحی سیستم­های آبیاری. چاپ دوم، انتشارات آستان قدس رضوی، 73 صفحه.##8. فتحعلیان ف. و نوری امام­زاده­یی م.ر. (1391) تعیین تبخیر- تعرق و ضریب­گیاهی خیار با استفاده از میکرولایسیمتر در شرایط گلخانه‌ای در مراحل مختلف رشد. آب و خاک، 12 (3): 125-133.##9. قایمی بایگی م. سرجاز م. و موسوی بایگی م. (1391) ارزیابی و برآورد تبخیر- تعرق گندم در مراحل مختلف رشد با روش توازن انرژی (نسبت باون) و مقایسه آن با نتایج لایسیمتر. آب و خاک، 26 (5): 26-41.##10. قمرنیا ه. جعفری زاده م. میری ا. و قبادی م. (1390).  برآورد ضریب کیاهی گشنیز در منطقه‌ای با اقلیم نیمه‌خشک. مدیریت آب و آبیاری، 2 (1): 73-83##11. Attarod P., Aoki M. and Bayramzadeh V. (2009) Measurements of the actual evapotranspiration and crop coefficients of summer and winter season’s crops in Japan. Plant Soil Environ, 55 (3): 121-127.##12. Azizi Zohan A., Kamgar Haghighi A.A. and Sepaskhah A.R. (2008) Crop and pan coefficients for saffron in semi-arid region of Iran. Arid Environments, 72(2): 270-278.##13. Allen R.G., Pereira L.S., Raes D. and Smith M. (1998) Crop. evapotranspiration, guidelines for computing crop water requirements. Irrigation and Drainage Paper 56. FAO, Rome. 300 p.##14. Doorenbos J. and Pruitt W.O. (1977) Guidelines for Predicting Crop Water Requirement. FAO irrigation and Drainage,paper 24. FAO, Rome. 156 p.##15. Harmanto V.M., Salokhe M.S. and Babel H.J. (2005) Water requirement of drip irrigated tomatoes grown in greenhouse in tropical environment. Agriculture Water Management, 71(3): 225-245.##16. Zhang Z.K., liu S.Q. and liu S.H. (2010) Estimation of Cucumber Evapotranspiration in Solar Greenhouse in Northeast China. African Journal of Agricultural Research, 3(4): 512-518.##

0 تأثیر رژیم‌های مختلف آبیاری بر توزیع شوری در خاک تحت سیستم آبیاری قطره‌ای زیر‌سطحی Impact of irrigation regimes on salinity pattern in soil under subsurface drip irrigation https://jwim.ut.ac.ir/article_68344.html 10.22059/jwim.2018.248200.581 0 مدیریت صحیح آبیاری بر تغییرات شوری در خاک بسیار مؤثر است. در این پژوهش تغییرات شوری خاک تحت رژیم‌های مختلف آبیاری یک باغ پسته تجهیز شده به سامانه آبیاری قطره‌ای زیر‌سطحی مورد بررسی قرار گرفت. تیمار‌های پژوهش شامل رژیم‌های آبیاری مبتنی بر مدیریت زارع (I1)، نیاز آبی (I2) و نیاز آبی و آبشویی (I3)، سه عمق نمونه‌گیری 25، 50 و cm 75 و دو زمان آبیاری قبل و بعد از آبیاری بود. نتایج نشان داد که در طول دوره رشد پسته مقدار شوری در پروفیل خاک تحت تأثیر رژیم آبیاری، زمان و عمق خاک بود. رژیم آبیاری I2 به طور متوسط با کاهش مقدار شوری خاک (ECe) در پروفیل خاک نسبت به دو رژیم دیگر برای انتقال شوری به حاشیه پروفیل رطوبتی موفق‌تر بود. با افزایش عمق، میزان شوری به طور معنی‌داری افزایش یافت و عمق cm 75 با مقدار شوری dS/m 5/14 بالا‌ترین مقدار شوری را به خود اختصاص داد. رژیم‌های آبیاری در انتقال نمک به لایه‌های سطحی خاک چندان مؤثر نبودند. اثر متقابل سه‌طرفه رژیم آبیاری، عمق خاک و زمان (قبل و بعد از آبیاری) نیز بالا‌ترین مقدار شوری را در رژیم آبیاری I3 در عمق cm 75 و بعد از آبیاری برابر با dS/m 2/14 نشان داد. نتایج نشان داد که رژیم آبیاری I3 به دلیل عمق آبیاری بیشتر، مقدار بیشتری نمک به خاک منتقل کرده است، بدون اینکه در آبشویی خاک مؤثر باشد. 1 Irrigation management is effective on soil salinity variation. Salinity pattern was studied in different soil layer under different irrigation regimes in a pistachio garden equipped to subsurface drip irrigation system. The treatments were three irrigation regimes; control (I1), Irrigation based on irrigation requirement (I2) and I2 plus leaching requirement (I3), three soil depth of 25, 50, and 75 cm from soil surface and before and after irrigation event. According to the results soil salinity change by irrigation regime, time and soil depth layer. The I2 irrigation regime were more effective to move the salinity (ECe) to margin of wetted zone compared to other irrigation regimes. Salinity increased by soil depth and that was higher in 75 cm soil depth with 14.5 dS/m. Irrigation regimes were not effective in moving the salinity to upper part of dripper lateral line. Bilateral impact of irrigation regimes, soil depth, and time before and after irrigation event was also resulted in higher soil salinity in 75 cm soil depth with 14.2 dS/m. The I3 irrigation regime applied more salt to the soil by higher irrigation depth but was not effective to leach out the salt. 15 25 حسین دهقانی سانیج Hossein Dehghanisanij دانشیار، تخصص: آبیاری و زهکشی/ سیستم های نوین آبیاری، مدیریت آبیاری، تبخیر و تعرق، کیفیت آب در کشاورزی ایران dehghanisanij@yahoo.com حمیدرضا حاجی آقابزرگی Hamidreza Haji Agha Bozorgi بخش مهندسی آب دانشکده کشاورزی دانشگاه شیراز، ایران ایران bozorgi_ff@yahoo.com علی اصغر قائمی Ali Asghar Ghaemi دانشیار بخش مهندسی آب دانشکده کشاورزی دانشگاه شیراز، ایران ایران ghaemi@shirazu.ac.ir آبشویی برنامه‌ریزی آبیاری پروفیل شوری تجمع شوری مدیریت آبیاری سجادی م.، زین‌الدینی ع. و محمودی ش (1391) تأثیر کیفیت آب آبیاری بر خصوصیات خاک و عملکرد پسته در دشت رباط شهر بابک.‎ آبیاری و آب. 2(7): 45-36.##سیاری ن.، قهرمان ب. و داوری ک (1386) بررسی کاتیون­های خاک تحت سیستم آبیاری قطره­ای زیرسطحی (SDI) در باغات پسته رفسنجان با آب‌های شور. علوم و صنایع کشاورزی. 21(1): 56-43.##صداقتی ن.، حسینی‌فرد س ج. و محمدی محمدآبادی ا (1391) مقایسه اثرات دو سیستم آبیاری قطره­ای سطحی و زیر­سطحی بر رشد و عملکرد درختان بارور پسته. پژوهش­های آب و خاک ایران. 26(3): 585-575.##علیزاده ا (1388) آبیاری قطره­ای (اصول و عملیات). چاپ­دوم. انتشارات دانشگاه امام رضا. مشهد. 238 ص.##فرشی ع ا.، شریعتی م ج.، جارالهی ر.، قائمی م ح.، شهابی‌فر م. و تولائی م م (1376). برآورد آب مورد نیاز گیاهان عمده باغی و زراعی کشور.‎ جلد دوم. تحقیقات آب و خاک ایران. 394 ص.##قاسم ­زاده مجاوری ف (1369) ارزیابی سیستم ­های آبیاری مزارع: مشهد: آستان قدس رضوی. شرکت بهنشر. 329 ص.##وزارت جهاد کشاورزی (1384) روش­نامه مطالعات توجیه فنی، اقتصادی- اجتماعی و زیست‌محیطی سامانه­ های آبیاری تحت‌فشار. سازمان مدیریت و برنامه­ ریزی کشور. 334: 38-33.##Allen R.G, Pereira L.S, Raes D and Smith M (1998) Crop evapotranspiration: guidelines for computing crop water requirements-FAO Irrigation and Drainage Paper 56. FAO, Rome. 300(9): D05109.##Ayers R.S. and Westcot D.W (1985). Water quality for agriculture. Irrigation and drainage. Food and Agriculture Organization of the United Nations. Rome, Italy, 29: 1-117.##Burt C, Othman A.A and Paolini A (2003) Salinity patterns on row crops under subsurface drip Irrigation (SDI) on the Westside of the San Joaquin Valley of California. 64 p.##Dehghanisanij H, Agassi M, Anyoji H, Yamamoto T, Inoue M and Eneji A.E (2006) Improvement of saline water use under drip irrigation system. Agricultural Water Management. 85(3): 233-242.##Hansona B.R, Schwankl L. J, Schulbach K. F and Pettygrove G. S (1997) A comparison of furrow, surface drip, and subsurface drip irrigation on lettuce yield and applied water. Agricultural Water Management. 33(2-3): 139-157.##Karlberg L, Rockstrom J, Annandale J.G and Steyn J.M (2007) Low-cost drip irrigation. A suitable technology for southern Africa: An example with tomatoes using saline irrigation water. Agricultural Water Management. 89(1): 59-70.##Khan A.A, Yitayew M and Warrick, A.W (1996) Field evaluation of water and solute distribution from a point source. J.  Irrigation and Drainage Engineering, ASCE. 22(4): 221-227.##Lamm F.R (2016) Cotton, tomato, corn, and onion production with subsurface drip irrigation: A review. Transactions of the ASABE (American Society of Agricultural and Biological Engineers). 59 (1): 263-278.##Mantell A, Frenkel H and Meiri A (1985) Drip irrigation for cotton with saline-sodic water. Irrigation Science. 6(2): 95-106.##Merriam J. L and Keller J (1978) Farm irrigation system evaluation: A guide for management. Agricultural and Irrigation Engineering, Utah State University. 271 p.##Oron G, DeMalach Y, Gillerman L, David I and Lurie S (2002) Effect of water salinity and irrigation technology on yield and quality of pears. Biosystems Engineering. 81: 237-247.##Palacios-Diaz M.P, Mendoza-Grimon V, Fernandez-Vera J.R, Rodriguez- Rodriguez F, Tejedor-Junco M.T and Hernandez-Moreno J.M (2009) Subsurface drip irrigation and reclaimed water quality effects on phosphorus and salinity distribution and forage production. Agricultural. Water Management. 96(11): 1659-1666.##Thorburn P. J, Cook F. J and Bristow K. L (2003). Soil-dependent wetting from trickle emitters: implications for system design and management. Irrigation Science. 22 (3): 121-127.##Wang R, Kang Y, Wan S, Hu W, Liu S and Liu S (2007) Salt distribution and the growth of cotton under different drip irrigation regimes in a saline area. Agricultural Water Management. 100(1): 58-69.##Yamamoto T and Cho T (1978) Distribution of soil moisture content in main root zone and water application efficiency of crops. II. Studies on trickle irrigation method in sand field. Transactions of the Japanese Society of Irrigation, Drainage and Reclamation Engineering. 75: 33-40.##Zhao G.Q, Ma B.L and Ren C.Z (2007) Growth, gas exchange, chlorophyll fluorescence and ion content of naked oat in response to salinity. Crop Science. 47: 123-131.##

0 بررسی اثر تاریخ کاشت و سامانه آبیاری بر برخی ویژگی های زراعی برنج در گنبد کاووس Investigating the effects of cultivation dates and irrigation systems on some agronomic properties of rice in Gonbad Kavous https://jwim.ut.ac.ir/article_68345.html 10.22059/jwim.2018.252977.595 0 با هدف ارزیابی کارایی سامانه آبیاری زیرسطحی به روش کپسول‌های رسی متخلخل در تامین نیاز آبی برنج در دو تاریخ کشت مختلف آزمایشی به صورت فاکتوریل در قالب بلوک‌های کاملا تصادفی در سه تکرار و با دو تیمار آبیاری (غرقابی و زیر‌سطحی) در دو فاز زمانی کشت (تاریخ کشت اول: 1-خرداد و تاریخ کاشت دوم: 1-تیرماه) در سال 1395 در مزرعه تحقیقاتی دانشگاه گنبدکاووس اجرا شد. صفات ارتفاع بوته، طول خوشه اصلی، جرم دانه پر، جرم هزاردانه، جرم خوشه اصلی، جرم کل خوشه‌ها و عملکرد دانه، میزان مصرف آب و کارایی مصرف آب بررسی شد. نتایج نشان داد تیمار آبیاری غرقاب نسبت به آبیاری زیرسطحی در هر دو تاریخ کاشت افزایش عملکرد معنی‌داری نداشت. صرفه جویی آب مصرفی به روش زیرسطحی در مقایسه با روش غرقابی در تاریخ کاشت اول و دوم به ترتیب30 و 5/39 درصد بود. همچنین نتایج نشان داد اختلاف معنی‌داری بین عملکرد دانه در فاز زمانی کاشت وجود داشت. عملکرد دانه در تاریخ کاشت دوم (3212 کیلوگرم بر هکتار) نسبت به تاریخ کاشت اول (4463 کیلوگرم بر هکتار) با 28 درصد کاهش همراه بود. نتیجه کلی آن که به کمک تکنیک تامین رطوبت نزدیک به اشباع خاک می‌توان به کشب برنج بدون کاهش عملکرد مبادرت کرد. 1 In order to evaluate the performance of sub-irrigation system using porous clay capsules, the experiment was conducted as factorial plot in base of randomized complete block design with three replications and two irrigation treatments on two different time, 21-MAY-2016 and 21-JUNE-2016 for rice culture. In this study some morphological traits including grain yield, number of empty seeds, number of filled seeds, number of whole seeds, weight of main panicle, main panicle length, 1000-grain weight, plant height, water consumption and water use efficiency were assessed. The results showed that flooding irrigation had no significant effect on the yield increasing compared to sub-irrigation at two sowing dates. Also, the water consumption decreased 30% and 39.5% using sub-irrigation in two sowing date (21-MAY-2016, and 21-JUNE-2016) respectively, comparision to flooding irrigation. Based on the result grain yield at two sowing date had significant effect. The grain yield decreased 28 percent in the second date of culture (4463 kg.ha-1) compared the first date of culture (3212 kg.ha-1) at two irrigation methods. Generally, using porous clay capsules technique, rice culture could be provided without yield loss at arid and semiarid reigons. 27 38 لیلا شمسعلی Lila ShamsAli گروه تولیدات گیاهی دانشگاه گنبد کاووس، گنبد، گلستان، ایران ایران l.shams25m@gmail.com عباس بیابانی Abbas Biabani گروه تولیدات گیاهی دانشگاه گنبد کاووس، گنبد، گلستان، ایران. ایران abs346@yahoo.com حجت قربانی واقعی HOJJAT GHORBANI VAGHEI گروه منابع طبیعی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه گنبد کاووس ایران ghorbani169@yahoo.com فاختک طلیعی Fakhtak Taliey Tabari گروه تولیدات گیاهی دانشگاه گنبد کاووس، گنبد، گلستان، ایران ایران taliey.fa@gmail.com اجزای عملکرد کپسول رسی متخلخل تنش آبی حجم آب مصرفی صفات مورفولوژیکی 1. اسدی ر.، علیزاده ا.، انصاری ح.، کاوسی م. و امیری ا (1395) تأثیر مقادیر آب و نیتروژن مصرفی بر عملکرد و اجزای عملکرد و بهره­وری آب در دو روش کشت برنج. پژوهش آب در کشاورزی. 30(2): 157-145.##2. آبسالان ش.، و گیلانی ع (1384) تغییر مدیریت آبیاری مزارع برنج خوزستان ضرورتی اجتناب ناپذیر. کمیته ملی آبیاری زهکشی. گزارش کارگاه آبیاری سطحی مکانیزه. ص 78-73.##3. حیدری ن (1390) تعیین و ارزیابی شاخص کارایی مصرف آب محصولات زراعی تحت مدیریت کشاورزان در کشور. مدیریت آب و آبیاری. 1(2): 57-43.##4. رضایی استخروییه ع.، صداقت م.، عربزاده ب.، سیاری ن (1395) تأثیر روش‌های آبیاری بر عملکرد و اجزای عملکرد گیاه برنج (رقم شیرودی). مدیریت آب و آبیاری.  6 (2): 204-193.##5. صداقت ن.، پیردشتی ه. ا.، اسدی ر. و موسوی طغانی ی (1393) اثر روش­های آبیاری بر بهره­وری آب در برنج. پژوهش آب در کشاورزی. 28(1): 9-1.##6. صفایی ص.، سمیع‌زاده، ح.، اصفهانی م. و ربیعی ب (1388) همبستگی صفات زراعی در شرایط آبیاری مطلوب و تنش رطوبتی در برنج. علوم و فنون  کشاورزی و منابع طبیعی. جلد 13 شماره 48 : 105-91.##7. قربانی واقعی ح.، بهرامی ح. و نصیری ف (1395) آنایز ابعادی الگوی خیسیدگی کپسول‌های رسی متخلخل. پزوهش آب ایران. 10 (1):  85-77.##8.. قربانی واقعی ح.، بهرامی ح.، مظهری ر. و حشمت پور ع (1394) تأثیر آبیاری زیرسطحی با کپسول‎های رسی متخلخل بر ویژگی‎های کمی و کیفی گیاه انگور. آب و خاک. 29 (1):66-58. ##9. گیلانی ع.، سیادت س. ع.، عالمی سعید خ.، بخشنده ع. م.، مرادی ف. و سیدنژاد م (1388)اثر تنش گرما بر پایداری عملکرد، محتوی کلروفیل و ثبات غشای سلول برگ پرچم در ارقام رایج برنج در استان خوزستان. علوم زراعی ایران. 11(1): 100-82.##10. لیموچی ک. و نورزاده حداد  م (1395) بررسی اثر تاریخ‌های مختلف کاشت بر عملکرد و برخی ویژگی‌های زراعی رقمهای برنج در شمال خوزستان. علوم گیاهان زراعی ایران. 47 (4): 619-611.##11. لیموچی ک.، سیادت ع. و گیلانی ع (1391) بررسی اثر تاریخ­های مختلف کاشت بر شاخص­های رشد و عملکرد ارقام برنج در شمال خوزستان. تولید گیاهان زراعی. 6(2): 167-184.##12. مقبلی ا.، دلبری م. و کوهی ن (1394) بررسی صفات رویشی و زایشی گل محمدی در رژیم‌های مختلف آبیاری قطره‌ای سطحی و زیرسطحی. تحقیقات آب و خاک ایران. 46 (4): 683-673.##13. میرابوالقاسمی م.، قبادی‌نیا م.، قاسمی ا. ر. و نوری امام زاده‌ای م ر (1395) تأثیر آبیاری زیرزمینی و مدیریت آبیاری بر مشخصه‌های رشد و اجزای عملکرد برنج در منطقه خشک  و نیمه خشک. آب و خاک. 31 (2): 421-411.##14. میری ح.، نیکان و. و باقری ع (1391) تأثیر آبیاری تناوبی بر عملکرد، اجزای عملکرد و بهره­وری  آب در کشت مستقیم برنج در منطقه کازرون، تولید و فرآوری محصولات زراعی و باغی. سال دوم. شماره پنجم. ص 26-13.##15. Belder P, Bouman B A M, Cabangon R, Guoan L, Quilang E J P, Yuan Hua L, Spiertz J H J and Tuong T P (2004) Effect of water-saving irrigation on rice yield and water use water in typical lowland conditions in Asia. Agricultural Water Management. 65(3): 193-210.##16. Boojang H and  Fukai S (2002) Effects of soil water deficit at different growth stages on rice growth and yield under up-land conditions.1: Growth during drought. Field Crops Research. 1: 37-45.## 17. Bouman B A M, Peng S A, Castaneda R and Visperas R M (2005) Yield and water use of irrigated tropical aerobic rice systems. Agricultural Water Management. 74: 87–105.##18. El Baroudy A A Ibrahim M M and Mahmoud M A (2014) Effects of deficit irrigation and transplanting methods of irrigated rice on soil physical properties and rice yield. Soil Use and Management, 30: 88-98.##19. Fukai, S. 1999. Phonology in rainfed low land rice. Field Crops  Research. 64: 5-60.##20. Lal B, Priyanka G and Ekta J (2013) Different rice establishment methods for producing more rice per drop of water: A review. International Research in BioSciences. 2(2): 1-12.##21. Nie L, Peng S, Chen M, Shah F, Huang j, Cui K and Xiang J (2012) Aerobic rice for water saving agriculture, a review. Agronomy for Sustainable Development. 32(2): 411-418.##22. Rezaei M, Motamed M K, Yousefi A and Amiri A (2010) Evaluation of different irrigation managements on rice yield. Water and Soil. 24: 565-573.##23. Singh S, Shukla U N, Khan I M,  Sharma A, Pawar K, Srivastawa D, Sisodia V A N D A N A, Singh L B,  Jerman L B  and Singh S (2013) Technologies for water-saving irrigation in rice. International Agriculture and Food Science Technology. 4(6): 531-536.##24. Siyal A  A  and Skaggs  T  H  (2009) Measured and Simulated Soil Wetting Patterns under Porous Clay Pipe Sub-Surface Irrigation. Agricultural Water Management. 96(6): 893-904.##

0 توسعه مدل موجک متقاطع - فیلتر کالمن خطوط ایزوکرون برای تحلیل وقایع مرکب بارش- رواناب Develepment of Cross wavelet- kalman filter isochrones lines model to analyze compound rainfall-runoff events https://jwim.ut.ac.ir/article_68346.html 10.22059/jwim.2018.249040.583 0 مدل‌سازی هیدرولوژیکی نقشی ارزشمند در مدیریت حوضه آبخیز ایفا می‌کند. در این مطالعه از تلفیق روش‌های‌ برنامه‌ریزی-خطی، تبدیل موجک متقاطع و فیلترکالمن LP- CW- KF)) به عنوان یک مدل کنترل کننده خطا، جهت تجزیه و تحلیل نه رخداد مرکب (چند قله‌ای) و منفرد بارش و رواناب حوضه آبخیز صوفی چای استفاده شد و نتایج با روش های هیدروگراف واحد زمان– مساحت اصلاح شده و هیدروگراف واحد ژئومورفولوژی مقایسه گردید. عملکرد نهایی روش‌های مذکور با استفاده از معیارهای ارزیابی، مورد بررسی و تحلیل قرار گرفت. نتایج نشان داد روش زمان- مساحت اصلاح شده عملکرد نسبتاً ضعیفتری نسبت به دو روش دیگر دارد که ناشی از فرضیات مورد استفاده در ترسیم خطوط ایزوکرون می‌باشد. روش LP- CW- KF بهترین عملکرد را بین روش‌های مورد مطالعه نشان داد به طوریکه رخدادهای مرکب مورد مطالعه را به ترتیب در مرحله واسنجی و صحت سنجی با جذر میانگین مربعات خطای 47/2 و 2/3 شبیه سازی نمود. به طور متوسط در کل وقایع و سه روش مورد مطالعه، میانگین مطلق خطای نسبی به ترتیب در زمان تا اوج برابر 069/0، در مورد دبی اوج 131/0 و زمان پایه برابر 125/0 می باشد. لذا به طور متوسط کلیه روش ها در برآورد زمان تا اوج عملکرد مناسب تری را از خود نشان دادند. 1 Hydrological modeling plays a valuable role in watershed management. In order to advance this important, in this study, a combination of linear programming, cross-wavelet transform and Kalman filter as a control model for the analysis of nine compound rainfall and runoff events were used in Sufi Chay Basin. The results were compared with modified time area unit hydrograph, and e geomorphologic unit hydrograph. Finally, using the evaluation criteria used in the research, the final performance of these methods was investigated and analyzed. it was revealed that the modified time area method has a relatively weaker performance than the other two methods, which is due to the assumptions used in drawing the isochrones lines. The LP-CW-KF method showed the best performance among the studied methods, which simulated the compound events in the calibration and validation stage with a mean squared error of 2.47 and 2.7, respectively. On average, in all the events and the three studied methods, the mean absolute relative error (MARE) was 0.069 in the time to peak, 0.131 in the peak discharge and 0.125 in the base time. Therefore, on average, all methods showed a better performance in estimating time to peak. 39 53 فاطمه محمدی fatemeh mohammadi گروه مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز ایران 83.mohammadi@gmail.com احمد فاخری فرد AHMAD FAKHERI FARD دانشگاه تبریز-استاد گروه منابع آب ایران affard312@yahoo.com محمد علی قربانی Mohammad Ali Ghorbani گروه مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز ایران m_ali_ghorbani@ymail.com یعقوب دین پژوه yaghob dinpazhoh دانشیار و عضو هیئت علمی گروه مهندسی آب دانشگاه تبریز ایران dinpazhoh@tabrizu.ac.ir صداقت شهمراد sedaghat shahmorad گروه ریاضی، دانشکده ریاضی، دانشگاه تبریز ایران shahmorad@tabrizu.ac.ir برنامه ریزی خطی زمان مساحت صوفی چای کنترل کننده خطا عبداللهی س. (1390). تخمین دبی جریان روزانه رودخانه کارون با استفاده از آنالیز موجک متقاطع. پایان نامه کارشناسی ارشد مهندسی آب، دانشگاه تبریز.##Adamowski J and Sun K (2010). Development of a coupled wavelet transform and neural network method for flow forecasting of no perennial rivers in semiarid watersheds. Hydrology. 390: 85-91.##Antonios A and Constantine E.V (2003). Wavelet Exploratory Analysis of the FTSE ALL SHARE Index. Economics Letters University of Durham UK.##Bateni M., Eslamian, S. S., Mousavi, S. F. and Hosseinipour E.Z. (2012). Application of a Localization Scheme in Estimating Groundwater Level using Deterministic Ensemble Kalman Filter, EWRI/ASCE 10th Symposium on Groundwater Hydrology, Quality and Management, USA.##Cheng H and Sun Z (1996). Application of wavelet packets theory in maneuver target tracking. National Aerospace and Electronics Conference. 1: 157-162.##Chou C.M and Wang R.Y (2004). Application of wavelet-based multi model Kalman filters to real-time flood forecasting. Hydrology process. 18: 987-1008.##Guasti Lima F and Assaf Neto A (2012). Combining wavelet and kalman filters for financial time series forecasting, International Finance and Economics. 12: 47.##Hong L., Chen G and Chui C.K (1998). A filter-bank-based Kalman filtering technique for wavelet estimation and decomposition of random signals. Analog Digit Signal Processing, 45(2): 237-241.##Jury M.R., Enfield D.B and Melice J.L (2002). Tropical monsoons around Africa: stability of El Nino-southern oscillation associations and links with continental climate. Geophysical Research. 107: 10-29.##Labat D., Ababou R and Mangin A (2000). Wavelet analysis in karstic hydrology. 2nd Part: Rainfall–runoff cross–wavelet analysis. Earth and Planetary Science. 329: 881-887.##Lee Y. H. and Singh V. P(1999). Tank model using kalman filter, hydrologic engineering. 4: 344-349.##Moradkhani H and Sorooshian S (2008). General Review of Rainfall-Runoff Modeling: Model Calibration, Data Assimilation, and Uncertainty Analysis, in Hydrological Modeling and Water Cycle, Coupling of the Atmospheric and Hydrological Models. Water Science and Technology Libra ry. 63: 1-23.##Nayak P.C., Venkatesh B., Krishna B and Jain Sharad K (2013). Rainfall-runoff modeling using conceptual, data driven, and wavelet based computing approach. Hydrology. 493: 57-67.##Nourani V, Hosseini Baghanam A, Adamowski J and Gebremichael M (2013). Using self-organizing maps and wavelet transforms for space–time pre-processing of satellite precipitation and runoff data in neural network based rainfall–runoff modeling. Hydrology. 476: 228-243.##Shoaib M Y., Shamseldin A and Melville B (2014). Comparative study of different wavelet based neural network models for rainfall–runoff modeling. Hydrology. 515: 47-58.##Singh V. P., Corradini C and Melone F (1985). Comparision of some methods of deriving the instantaneous unit hydrograph, Nordic hydrology. 16(1): 1-10.##Todini E (1978). Mutually interactive state parameter (MISP) estimation. Application of Kalman Filter. Chapman Conference. University of Pittsburgh, Pittsburgh. 15: 135-151.##

0 مقایسه کارایی مصرف آب در سیستم های آبیاری بارانی و هیدروفلوم (مطالعه موردی: دشت اردبیل) Comparison of Water Use Efficiency in Sprinkler and Hydroflume Irrigation Systems (Case Study: Ardabil Plain) https://jwim.ut.ac.ir/article_68347.html 10.22059/jwim.2018.239976.556 0 این تحقیق به منظور ارزیابی مدیریت مصرف آب آبیاری و بهره‌وری آب در شبکه‌ آبیاری بارانی بالادست کانال یامچی و شبکه کم فشار (هیدروفلوم) قوریچای در سطحی به مساحت 3885 هکتار در دشت اردبیل انجام گردید. شاخص‌های عرضه نسبی آب آبیاری، عرضه نسبی آب، عرضه نسبی بارش، بهره‌وری فیزیکی آب، بهره‌وری فیزیکی آب آبیاری و پارامترهای بهره‌وری اقتصادی شامل سود ناخالص، سود خالص و پارامترهای بهره‌وری اقتصادی آب آبیاری شامل سود ناخالص و سود خالص محاسبه گردید. نتایج نشان داد، متوسط کم‌ آبیاری اعمال شده در چهار سال زراعی 91-90، 92-91، 93-92 و 94-93 برای شبکه‌های یامچی و قوریچای به ترتیب 28 و 43 درصد بوده است. برای سه سال زراعی 92-91، 93-92 و 94-93 برای شبکه‌های یامچی و قوریچای متوسط مقدار بهره‌وری فیزیکی آب به ترتیب 52/1 و 15/2 و متوسط مقدار بهره‌وری فیزیکی آب آبیاری به ترتیب 16/2 و 08/4 کیلوگرم بر مترمکعب بدست آمد. متوسط سود ناخالص و سود خالص آب شبکه یامچی به ترتیب 67/8847 و67/987 و شبکه قوریچای به ترتیب 9100 و 4028 ریال بر متر مکعب و متوسط سود ناخالص آب آبیاری برای یامچی به ترتیب 12669 و 33/1515 و شبکه قوریچای 33/23988 و 33/6523 ریال بر مترمکعب محاسبه شد. 1 The aims of this study are evaluation of water use management and water use efficiency of Yamchi pressurized irrigation and Ghoorichay low pressurized (hydroflume) canals, with total area 3885 ha and located in Ardabil plain. Annual relative irrigation supply, Annaual relative water supply, relative rainfall supply, water productivity and irrigation water productivity, as physical water use efficiency and parameters pure and impure benefit of water use efficiency and pure and impure benefit of irrigation water use efficiency as economic parameters were calculated. Results showed that, for four years of 2011-12, 2012-13, 2013-14 and 2014-15 mean of irrigation deficit of Yamchi and Ghoorichay canals were calculated 28 and 43 percentage, respectively. For three years of 2012-13, 2013-14 and 2014-15 mean of water productivity in Yamchi and Ghoorichay canals was calculated 1.52 and 2.15 kg/m3 and mean of irrigation water productivity was calculated 2.16 and 4.08kg/m3, respectively. Mean of water pure and impure benefit for Yamchi canal were estimated 987.67 and 884.67 toman/m3 and for Ghoorichay canal were estimated 4028 and 9100 toman/m3 , respectively. Mean of irrigation water pure and impure benefit for Yamchi canal were estimated 12669, 1515.33 toman/m3 and for Ghoorichay were estimated 23988.33 and 6523.33 toman/m3, respectively. 55 68 حبیبه اسدزاده شرفه Habibeh Asadzadeh Sharafeh سازمان جهاد کشاورزی اردبیل - اردبیل - ایران ایران habibe.asadzade@yahoo.com مجید رئوف Majid Raoof گروه مهندسی آب - دانشگاه محقق اردبیلی - اردبیل - ایران ایران majidraoof2000@gmail.com اقتصادی بهره‌وری خالص فیزیکی ناخالص احسانی م. و خالدی ه (1382) بهره ­وری آب کشاورزی. نشریه 82. کمیته ملی آبیاری و زهکشی ایران. 115 صفحه.##اسدزاده ح.، رئوف م. و محمودی­ فردگرمی ز (1394) برآورد مناسب­ترین شیوه محاسبه بارش مؤثر در دشت اردبیل. دومین همایش ملی صیانت از منابع طبیعی و محیط زیست، 12 و 13 اسفند. دانشگاه محقق اردبیلی، ایران.##اکبری م.، میرلطیفی س. م.، مرید س. و دروگر ز پ (1382) کاربرد سنجش از دور در برآورد سودمندی آب در شبکه­ های آبیاری، مطالعه موردی: شبکه سمت راست آبشار اصفهان. تحقیقات فنی مهندسی. 4(17): 82-65.##بابائی م.، مردانی م. و سالارپور م (1393) محاسبۀ کارایی آب در محصولات عمده کشاورزی شهرستان زابل، رهیافت تحلیل پوشش داده­ها. پژوهش آب در کشاورزی. 28 (3):  549-541.##بی­نام (1387) گزارش فنی طرح شبکه آبیاری قوریچای، دی‌ماه 1387. 352 صفحه.##بی­نام (1393) اطلاعات جهاد کشاورزی شهرستان اردبیل. 451 صفحه.##بی­نام (1383) گزارش فنی طرح شبکه آبیاری بارانی بالادست کانال یامچی. 285 صفحه.##حیدری ن. و حقایقی مقدم س. ا (1380) کارایی مصرف آب آبیاری محصولات عمده مناطق مختلف کشور. گزارش ارایه‌شده به معاونت زراعت وزارت جهاد کشاورزی، مؤسسه تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی کرج. 356 صفحه.##حیدری ن.، انتصاری م. ر.، خیرابی ج.، فرشی ع. ا.، علایی م. و وزیری ژ (1386) کارایی مصرف آب در کشت گلخانه­ ای، کمیته ملی آبیاری و زهکشی ایران. چاپ اول. 208 صفحه.##صدرقاین ق.، زراعی ا. و حقایقی مقدم س ا (1388) اثر آبیاری بارانی و جویچه­ای بر عملکرد کمی و کیفی و کارایی مصرف آب چغندر. آب وخاک (علوم و صنایع کشاورزی). 23 (1): 183-173.##عباسی ف.، ناصری ا.، سهراب ف.، باغانی ج.، عباسی ن. و اکبری م (1394) ارتقای بهره­وری مصرف آب، مؤسسه تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی کرج. انتشارات سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی. 68 صفحه.##عزیزی­زهان ع.، شهابی­فر م.، ابراهیمی­پاک ن. ع.، رضوی ر.، غالبی س.، سرابی تبریزی م.، طلوعی ر. و پیری ر (1393) ارزیابی کارایی مصرف آب گندم در ایران و جهان. اولین همایش ملی مدیریت خاک و آب در تولید گندم. 18 آذر. تهران.##یعقوبی ف.، جامی الاحمدی م.، بخشی م. ر. و سیاری زهان م. ح (1394) مقایسه شاخص ­های کارایی فنی و اقتصادی مصرف آب در تولید گندم و زعفران در شهر قائنات. زراعت و فناوری زعفران. 3 (4): 236-225.##Dhehibi B., Lachaal L. and Elloumi M (2007) Measuring irrigation water use efficiency using stochastic production frontier: an application on citrus producing farms in Tunisia.  Agricultural and Resource Economics. 3(1): 1-15.##Enchalew B., Gebre S. L., Rabo M., Hindaye B., Kedir M., Musa Y. and Shafi A (2016) Effect of Deficit Irrigation on Water Productivity of Onion under Drip Irrigation. Irrigation & Drainage Systems Engineering. 5 (3): 1-4.##Ijaz H., Zakir H., Sial M. H., Waqar A. and Hussain M. F (2007) Optimal Cropping pattern and Water Productivity: A Case of Punjab Canal. Agronomy. 6 (4): 526-533.##Kijne J.W., Toung T.P., Bennett J., Bouman B. and Oweis T (2003) Ensuring food security via improvement in crop water productivity. CGIAR challenge program on water and food (CP), Background paper1. 42 p.##Naroua I., Rodríguez Sinobas L. and Sánchez Calvo R (2014) Water use efficiency and water productivity in the Spanish irrigation district “Río Adaja”. Agricultural Policy and Research. 2 (12): 484-491.##Rosegrant M. W., Cai X. and Cline S A (2006) Water productivity and cereal production: A global perspective. International Food Policy Research Institute, 2033, Washington DC. 322 p.##Salemi H., Mohd A., Soom M., Lee T. S., Kamil Y. and Desa A (2011) Effects of Deficit Irrigation on Water Productivity and Maize Yields in Arid Regions of Iran. Pertanika Tropical Agriculture Science. 34 (2): 207–216.##Wang X.Y (2010) Irrigation Water Use Efficiency of Farmers and Its Determinants. Evidence from a Survey in Northwestern China. Agricultural Sciencesin China 9(9): 1326-1337.##

0 همبستگی شاخص های تنش مبتنی بر دمای پوشش گیاهی با وضعیت آب خاک در درخت بادام تحت تنش همزمان خشکی و شوری Correlation between canopy temperature based water stress indicators and soil water status in almond trees under simultaneous salinity and water stress https://jwim.ut.ac.ir/article_68348.html 10.22059/jwim.2018.253832.598 0 دمای پوشش گیاهی روشی است که بدون نیاز به نمونه‌برداری و به‌صورت سنجش از دور توانایی پایش وضعیت آب گیاه را دارد. این پژوهش با هدف بررسی تاثیر توام تنش آبی و شوری بر شاخص‌های تنش آبی درخت بادام در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با سه سطح شوری آب، شامل آب چاه با شوری dS/m2 (T1)، و آب‌های شور با همان ترکیب آب چاه dS/m4 (T2) و dS/m5 (T3) در سه تکرار در خاکی با بافت شن لومی در استان آذربایجان شرقی و در سال 1393 اجرا شد. در طول فصل رشد دمای تاج درخت (Tc)، دمای هوا (Ta)، رطوبت نسبی هوا و رطوبت خاک (SWC) تا عمق 70 سانتی‌متر در نیم‌روز (ساعت 12 تا 14) اندازه‌گیری شد. نتایج نشان داد که شوری تاثیر معنی‌داری (P<0.01) بر دمای تاج درخت، اختلاف دمای تاج درخت و هوا (Tc-Ta) و تخلیه آب قابل استفاده (AWD) خاک داشت. ارتباط معنی‌داری (P<0.01) بین Tc، Tc-Ta، SWC و AWD حاصل شد. حد آستانه‌ای Tc برای شروع تنش، در تیمارهای T1 تا T3 به‌ترتیب 6/31، 3/30 و 4/28 درجه سلسیوس بود. SWC برای این دماهای تاج، به‌ترتیب 70/8، 01/11 و 07/14 درصد بود. وجود همبستگی قوی (P<0.01) بین Tc با شاخص‌های تنش مبتنی بر وضعیت آب خاک نشان داد که می‌توان از Tc به‌عنوان ابزاری کارآمد برای پایش وضعیت آبی درخت بادام به‌منظور برنامه‌ریزی آبیاری دقیق استفاده کرد. 1 One of the non-invasive and remotely sensing method for measuring plant water status, and also irrigation automation, is using canopy temperature as an indicator. This study aimed to evaluate the combined effect of salinity and drought stress on almond water status. The trial was conducted based on randomized complete block design with three replications on a loamy sand soil. Treatments comprised three irrigation salinity levels viz. 2 (T1), 4 (T2), and 5 (T3) dSm-1. Canopy (Tc) and air (Ta) temperatures, relative humidity and integrated volumetric soil water content (SWC) at three depths (0˗20, 0˗40, and 0˗70) were measured at midday (12˗14) during the growing season. Results indicated that salinity has significant effect on Tc, Tc-Ta and available water depletion (AWD). Seasonal averages of Tc for treatment T1 to T3 were 31.9, 32.7 and 33.6 oC, respectively. Significant correlation was found between Tc, Tc-Ta, SWC and AWD. Threshold value of Tc for initiating stress in treatment T1 to T3 was obtained to be 31.6, 30.3 and 28.4 oC, respectively. Corresponding SWC for these Tc were 8.70, 11.01 and 14.07 %, respectively. High correlation between Tc and soil water status, shows that midday canopy temperature may be a useful tool for assessment of water status and precision irrigation scheduling of almond orchards. 69 84 اژدر عنابی میلانی Ajdar Onnabi Milani بخش تحقیقات خاک و آب، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان آذربایجان شرقی، سازمان تحقبقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تبریز، ایران a_o_milani@yahoo.com محمد زرین بال Mohammad Zarrinbal بخش تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان آذربایجان شرقی، سازمان تحقبقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تبریز، ایران ایران mohammadzarrinbal@trzcianka.com.pl برنامه‌ریزی آبیاری تخلیه آب قابل استفاده رطوبت خاک روابط آبی گیاه کمبود فشار بخار احمدی ک، قلی­زاده ح، عبادزاده ح ر، حاتمی ف، حسین­پور ر، عبدشاه ه، رضایی م م و فضلی استبرق م (1396) آمارنامه کشاورزی سال 1395. جلد سوم: محصولات باغبانی. انتشارات وزارت جهاد کشاورزی، تهران، 231 صفحه##علی اصغرزاد ن (1379) بررسی پراکنش و تراکم جمعیت قارچ‌های میکوریز آربوسکولار در خاک‌های شور دشت تبریز و تعیین اثرات تلقیح آنها در بهبود تحمل پیاز و جو به تنش شوری، رساله دکتری، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تهران، ایران.##Andrews PK, Chalmers DJ and Moremong M (1992). Canopy-air temperature differences and soil water as predictors of water stress of apple trees grown in a humid, temperate climate. American Society of Horticultural Science. 117(3): 453–458.##Bates LM and Hall AE (1981) Stomatal closure with soil water depletion not associated with changes in bulk leaf water status. Oecologia. 50: 62–65.##Bayoumi TY, El-Hendawy S, Yousef MSH and El Gawad MA (2014) Application of infrared thermal imagery for monitoring salt tolerant of wheat genotypes. American Science. 10(12): 227–234.##Berni JAJ, Zarco-Tejada PJ, Sepulcre-Cantóa G, Fereresa E and Villalobos F (2009) Mapping canopy conductance and CWSI in olive orchards using high resolution thermal remote sensing imagery. Remote Sensing of Environment, 113(11): 2380–2388.##Charrera M, Parasi GA and Monet R (1998) Rootstock influence on the performance of the peach variety "Catherine". Acta Horticulturae. 465: 573–577.##Dhillon R, Rojo F, Roach J, Han C and Upadhyaya S (2014) Comparison of hand-held sensor suite and thermal imaging technique to measure canopy temperature in orchard crops for plant water status predictions. An ASABE – CSBE/ASABE Joint Meeting Presentation, Paper number 141893976, Montreal, Quebec Canada.##Ehrler WL, Idso SB, Jackson RD and Reginato RJ (1978) Wheat canopy temperatures: relation to plant water potential. Agronomy Journal. 70: 251–256.##El Gharbi A and Jraidi B (1994) Performance of rootstocks of almond, peach and peach × almond hybrids with regard to iron chlorosis. Acta Horticulturae. 373: 91–97.##Evans R, Cassel DK and Sneed RE (1996) Soil, water and crop characteristics important to irrigation scheduling. North Carolina Cooperative Extension Service, Raleigh. Publication Number: AG 452-1. Available at https://content.ces.ncsu.edu/soil-water-and-crop-characteristics-important-to-irrigation-scheduling.##Fuchs M and Tanner CB (1966) Infrared thermometry of vegetation. Agronomy Journal. 58: 597–601.##García-Tejero I, Durán-Zuazo VH, Arriaga J, Hernández A, Vélez LM and Muriel-Fernández JL (2012) Approach to assess infrared thermal imaging of almond trees under water-stress conditions. Fruits. 67: 463–474.##García-Tejero IF, Durán-Zuazo VH, Muriel-Fernández JL and Jiménez BJA (2011a) Linking canopy temperature and trunk diameter fluctuations with other physiological water status tools for water stress management in citrus crops. Functional Plant Biology. 38: 106–117.##García-Tejero IF, Durán-Zuazo VH, Vélez LM, Hernández A, Salguero A and Muriel-Fernández JL (2011b) Improving almond productivity under deficit irrigation in semiarid zones. The Open Agriculture Journal. 5: 56–62.##Gardner BR, Blad BL and Watts DG (1981) Plant and air temperatures in differentially-irrigated corn. Agricultural Meteorology. 25: 207–217.##Ghotbizadeh M and Sepaskhah AR (2015) Effect of irrigation interval and water salinity on growth of vetiver (Vetiveria zizanioides). International Plant Production. 9(1): 17–38.##Goldhamer DA, Viveros M and Salinas M (2006) Regulated deficit irrigation in almonds: effects of variations in applied water and stress timing on yield and yield components. Irrigation Science. 24: 101–114.##Hatfield JL (1983) The utilization of thermal infrared radiation measurements from grain sorghum crops as a method of assessing their irrigation requirements. Irrigation Science. 3: 259–268.##Hattendorf MJ (1986) Canopy temperature and yield relationships of water-deficit-stressed alfalfa. Iowa State University. Ph.D. Dissertations.##Helyes L, Pék Z and McMichael B (2006) Relationship between the stress degree day index and biomass production and the effect and timing of irrigation in snap bean (Phaseolus vulgaris var. Nanus) stands: results of a long term experiments. Acta Botanica. Hungarica. 48: 311–321.##Howell TA, Hatfield jL, Rhoades JD and Meron M (1984) Response of cotton water stress indicators to soil salinity. Irrigation Science. 5: 25–36.##Idso SB, Reginato RJ, Reicosky DC and Hatfield JL (1981) Determining soil-induced plant water potential depressions in alfalfa by means of infrared thermometry. Agronomy Journal. 73: 826–830.##Irmak S, Haman DZ and Bastug R (2000) Determination of crop water stress index for irrigation timing and yield estimation of corn. Agronomy Journal. 92: 1221–1227.##Jackson RD, Idso SB, Reginato RJ and Pinter PJ (1981) Canopy temperature as a crop water stress indicator. Water Resourcs Research. 17: 1133–1138.##Jones HG (1999) Use of infrared thermometry for estimation of stomatal conductance as a possible aid to irrigation scheduling. Agricultural and Forest Meteorology. 95: 139–149.##Jones HG, Serraj R, Loveys BR, Xiong L, Wheaton A and Price AH (2009) Thermal infrared imaging of crop canopies for the remote diagnosis and quantification of plant responses to water stress in the field. Functional Plant Biology. 36: 978–989.##Jones HG, Stoll M, Santos T, de Sousa C, Chaves MM and Grant OM (2002) Use of infrared thermography for monitoring stomatal closure in the field: application to grapevine. Experimental Botany. 53: 2249–2260.##Kluitenberg GJ and Biggar JW (1992) Canopy temperature as a measure of salinity stress on sorghum. Irrigation Science. 13(3): 115–121.##Maas, E.V. 1986. Salt tolerance in plants. Appl. Agric. Res. 1: 12–26.##Mahhou A, De Jong TM, Shackel KS and Cao T (2011) Water stress and crop load effects on yield and fruit quality of Elegant Lady peach [Prunus persica (L.) Batch], Fruits 61: 407–418.##Marsal J, Girona J and Mata M (1997) Leaf water relation parameters in almond compared to hazelnut trees during deficit irrigation period. American Society for Horticultural Science. 122: 582–587.##Monastra F and Raparelli E (1997) Inventory of almond research, germplasm and references, REUR Technical Series 51, FAO, Rome, 232 p.##Monteith JL (1973) Principles of Environmental Physics. 3rd Ed. Edward Arnold, London, 440 p.##Murray FW (1967) On the computation of saturation vapor pressure. Applied Meteorology and Climatology. 6: 203–204.##Ranjbar A, Lemeur R and Van Damme P (2001) Ecophysiological characteristics of two pistachio species (Pistacia khinjuk and Pistacia mutica) in response to salinity. Proceeding 11th GREMPA Seminar on Pistachios and Almonds, Zaragoza, Spain.##Razouk R, Ibijbijen J Kajji A and Karrou M (2013) Response of peach, plum and almond to water restrictions applied during slowdown periods of fruit growth. American Plant Sciences 4: 561–570.##Reicosky DC, Deaton DE and Parsons JE (1980) Canopy air temperatures and evapotranspiration from irrigated and stressed soybeans. Agricultural Meteorology. 21: 21–35.##Rieger M (1995) Offsetting effects of reduced root hydraulic conductivity and osmotic adjustment following drought. Tree Physiology. 15: 379–385.##Romero P, Navarro JM, Garcia F and Ordaz PB (2004) Effects of regulated deficit irrigation during the pre-harvest period on gas exchange, leaf development and crop yield of mature almond trees. Tree Physiology 24: 303–312.##Shackel K (2011) A plant-based approach to deficit irrigation in trees and vines. Horticultural Science. 46(2): 173–177.##Torrecillas A, Ruiz-Sanchez MC, Leon A and Garcia AL (1988) Stomatal response to leaf water potential in almond trees under drip irrigated and non irrigated conditions. Plant and Soil. 112(1): 151–153.##Wang D and Gartung J (2010) Infrared canopy temperature of early-ripening peach trees under postharvest deficit irrigation. Agricultural Water Management 97: 1787–1794.##Yadollahi A and NazaryMoghadam AR (2012) Micropropagation of GF677 rootstock. Agricultural Science. 4(5): 131–138.##

0 تأثیر زهکشی کنترل‌شده با عمق ثابت و متغیر بر کمیت و کیفیت زهاب خروجی (مطالعه موردی: اراضی دشت مغان- اردبیل) Quantitative and qualitative changes of drain water by installation of controlled drainage in Moghan plain lands https://jwim.ut.ac.ir/article_68354.html 10.22059/jwim.2018.240451.558 0 زهکشی کنترل شده جزو عملیاتی است که از اهداف آن می‌توان به بهبود شرایط محیط رشد، افزایش عملکرد گیاه و کاهش تلفات کودهای شیمیایی اشاره نمود که به تبع آن، کاهش آلودگی محیط زیست را نیز در پی خواهد داشت. تحقیق حاضر به منظور بررسی اثر زهکشی کنترل شده با عمق ثابت و متغیر، بر تغییرات دبی و شوری زهاب خروجی از زهکش‌ها و همچنین تعیین میزان انتقال نیترات و فسفر به زهاب در طول فصل کشت، در محصولات غالب دشت مغان (جو و ذرت) انجام شد. به همین منظور سه تیمار مشتمل بر زهکشی آزاد (FD) یا زهکشی مرسوم منطقه، زهکشی کنترل شده با سطح کنترل 70 سانتی‌متر زیر سطح خاک (CD70) و زهکشی کنترل شده با سطح کنترل متغیر در طول فصل کشت در اعماق 40، 70 و 90 سانتی‌متر (CDch)، هر یک در سه تکرار در نظر گرفته شد. نتایج تحقیق نشان داد که میزان زهاب خروجی در مزرعه جو و در تیمارهای CD70 و CDch نسبت به زهکشی آزاد، به ترتیب0/55 و 9/44 درصد و در مزرعه ذرت، به ترتیب به میزان 2/51 و 8/43 درصد کاهش یافت. میزان تلفات نیترات خروجی نیز در مزرعه جو و در تیمارهای CD70 و CDch نسبت به زهکشی آزاد، به ترتیب 4/48 و 4/42 درصد و در مزرعه ذرت 8/50 و 0/46 درصد کاهش نشان داد. تغییرات غلظت فسفر در تیمارها اندک بود، اما تلفات فسفر بین تیمارهای زهکشی کنترل شده و زهکشی آزاد اختلاف معنی‌داری در سطح یک درصد را نشان داد. شوری زهاب خروجی در تیمارهای زهکشی کنترل شده، پایین‌تر از تیمار زهکشی آزاد بود. تیمارهای زهکشی کنترل شده علاوه بر کاهش حجم زهاب خروجی، باعث بهبود وضعیت کیفی زهاب از نظر میزان نیترات، فسفر و شوری آن گردید. 1 Controlled drainage is one of the practices which aim to improve the conditions of the growing environment, increase the plant's yield and reduce the losses of chemical fertilizers and consequently reduces environmental pollution. The present study was conducted to investigate the effect of controlled drainage with constant and variable depth on discharge and salinity changes, as well as transfer of drainage nitrate and phosphorus during the growing season in the dominant products of Moghan plain, barley and corn. For this purpose, three treatment included, Free Drainage (FD) or conventional drainage is used to area, Controlled Drainage with a control level of 70 cm below the soil surface (CD70) and Controlled Drainage with variable control during the growing season (CDch) and each treatment in Three repetitions were considered. The results of the study showed that discharge rate of drainage in barley field in CD70 and CDch treatments was 55.0 and 44.9 percent lower than free drainage respectively, and in corn, decreased by 51.2 and 43.8 percent, respectively. The amount of nitrate losses in barley filed in the CD70 and CDch treatments was 48.4 and 42.4 percent, compared to free drainage and 50.8 and 46.0 percent, respectively. Changes in phosphorus concentration in treatments were low, but phosphorous losses between controlled drainage treatments and free drainage showed a significant difference at level of one percent. drainage salinity in controlled drainage treatments was lower than free drainage treatment. Controlled drainage treatments, in addition to reducing the amount of drainage volume, have improved the quality of drainage in terms of nitrate, phosphorus and salinity. 85 100 عبدالمجید لیاقت Abdolmajid Liaghat استاد، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی، گروه آب، تخصص: آب و خاک/ محیط زیست و مدلینگ ایران aliaghat@ut.ac.ir حمید رضا جوانی Hamidreza Javani دانشجوی دکتری آبیاری و زهکشی گروه آبیاری و آبادانی دانشگاه تهران ایران hr_javani@ut.ac.ir علیرضا حسن اقلی Alireza HassanOgli دانشیار موسسه تحقیقاتی فنی و مهندسی کشاورزی ایران arho@yahoo.com بیژن نظری Bijan Nazari استادیار دانشگاه امام خمینی قزوین ایران binazari@alumni.ut.ac.ir آب زیرزمینی جو ذرت سطح ایستابی صادقی لاری ع.، معاضد ه.، ناصری ع.، محجوبی آ. و لیاقت ع (1392). نوسانات سطح ایستابی، شدت زهکشی و دینامیک نیتروژن در اراضی نیشکر با سیستم زهکشی کنترل شده. آب و خاک )علوم و صنایع کشاورزی)، 27(6): 1089-1077.##محجوبی آ.، هوشمند ع.، ناصری ع. و جعفری س (1392) اثر زهکشی کنترل شده بر روی کاهش ضریب زهکشی و حجم زهاب خروجی در مزارع نیشکر کشت و صنعت امام خمینی. آب و خاک )علوم و صنایع کشاورزی)، 27(6): 1144-1133.##Abdeldayem S, Hoevenaars J. P., Mollinga P., Scheumann W., Slootweg R. and Van Steenbergen F. (2005) Agricultural drainage. Towards an integrated approach. Irrigation and drainage systems. 19: 71-87.##Ayars J. E., Christen E. W. and Hornbuckle J. W. (2006) Controlled drainage for improved water management in arid regions irrigated agriculture. Agricultural Water Management. 86: 128 –139.##Bohlen P. J. and Villapando O. R. (2011 (Controlling runoff from subtropical pastures has differential effects on nitrogen and phosphorus loads. Environmental Quality. 40: 989-998.##Bonati G. and Borin M. (2010) Efficiency of controlled drainage and sub-irrigation in reducing nitrogen losses from agricultural fields. Agricultural Water Management. 98: 343-352.##Dalzell B. J., Filley T. R. and Harbor J. M. (2007) The role of hydrology in annual organic carbon loads and terrestrial organic matter export from a mid-western agricultural watershed. Geochemical and Cosmochimical. 71: 1448-1462.##Dunne E. J., McKee K. A., Clark M. W., Grunwald S. and Reddy K. R. (2007a) Phosphorus in agricultural ditch soil and potential implications for water quality. Soil and Water Conservation. 62: 244-252.##Dunne E. J., Smith J., Perkins D. B., Clark M. W., Jawitz J. W. and Reddy K. R. (2007b) Phosphorus storages in historically isolated wetland ecosystems and surrounding pasture uplands. Ecological Engineering. 31:16-28.##El-Ghannam M. K., AboWaly M. E., Gaheen S. A. and Karajeh F. F. (2016) Controlled drainage effects on nitrate leaching, salinity buildup and sugar beet production (Egypt). Agricultural Science and Soil Sciences. 4(2): 023-032.##Elmi A. A., Burton D., Gordon R. and Madramootoo C. A. (2005) Impacts of water table management on N2O and N-2 from a sandy loam soil in southwestern Quebec, Canada. Nutrient Cycling in Agroecosystems. 72: 229-240.##F.A.O. (1984) Drainage testing. Irrigation and Drainage Paper, NO. 28, Food and Agriculture Organization of the United Nations, Rome.##Fisher M. J., Fausey N. R., Subler S. E., Brown L. C. and Bierman P. M. (1999) Water table management, nitrogen dynamics and yields of corn and soybean. Soil Science Society American. 63: 1786-1795.##Guo J., Zhang M. Q., Zhang L., Deng A. X., Bian X. M., Zhu J. G. and Zhang W. J. (2011) Responses of dissolved organic carbon and dissolved nitrogen in surface water and soil to CO2 enrichment in paddy field. Agriculture Ecosystems and Environment. 140: 273-279.##Heathwaite A. L. and Dils R. M. (2000) Characterizing phosphorus loss in surface and subsurface hydrological pathways. Science of the Total Environment. (251-252): 523-538.##Hornbuckle J. W., Christen E. W., Ayars J. E. and Faulkner R. D. (2005) Controlled water table management as a strategy for reducing salt loads from subsurface drainage under perennial agriculture in semi-arid Australia. Irrigation and Drainage Systems. 19: 145-159.##Kliewer B. A. and Gilliam J. W. (1995) Water table management effects on denitrification and nitrous oxide evolution. Soil Science Society of America. 59:1694-1701.##Kroger R., Moore M. T., Farris J. L. and Gopalan M. (2011) Evidence for the use of low-grade weirs in drainage ditches to improve nutrient reductions from agriculture. Water, Air and Soil Pollution. 221: 223-234.##Lalonde V., Madramootoo C. A., Trenholm L. and Broughton R. S. (1996) Effects of controlled drainage on nitrate concentrations in subsurface drain discharge. Agricultural Water Management. 29:187-199.##Luo, W., Jia, Z., Fang, S., Wang, N., Liu, J., Wang, L., Tian, S and Zhang, Y., (2008) Outflow reduction and salt and nitrogen dynamics at controlled drainage in Irrigation District, China. Agriculture Water Management. 95: 809-816.##Madramootoo C. A., Dodd's G. T. and Papadopoulos A. (1993) Agronomic and environmental benefits of water table management. Irrigation and Drainage Engineering. 119(6):1052-1065.##Mejia M. N., Madramootoo C. A. and Broughton R. S. (2000) Influence of water table management on corn and soybean yields. Agricultural Water Management. 46(1): 73-89.##Ng H. Y., Tan C. S., Drury C. F. and Gaynor J. (2002) Controlled drainage and subirrigation influences tile nitrate loss and corn yields in sandy loam soil in southwestern Ontario. Agriculture Ecosystems Environment. 90: 81-88.##Noory H. and Liaghat A. (2009) Water table management to improve drainage water quality in semiarid climatic conditions of Iran. Irrigation and Drainage Engineering. 135(5): 665-670.##Olli G., Darracq A. and Destouni G. (2009). Field study of phosphorous transport and retention in drainage reaches. Hydrology. 365: 46-55.##Renfro J. G. (1955) Applying water under the surface of the ground. Yearbook of Agriculture: 273–278.##Rozemeijer J. C., Visser A., Borren W., Winegram M., Van der Velde Y., Klein J. and Broers H. P. (2016) High-frequency monitoring of water fluxes and nutrient loads to assess the effects of controlled drainage on water storage and nutrient transport. Hydrology Earth System Science. 20: 347–358.##Skaggs R. W. (1981) Methods for design and evaluation of drainage water management systems for soils with high water tables, DRAINMOD. North Carolina State University, Raleigh, North Carolina, United States.##Skaggs R. W. (2007) Controlled drainage to reduce nitrogen losses from drained lands. Annual Meeting, New Orleans, United States.##Smith E. L. and Kellman L. M. (2011) Nitrate loading and isotopic signatures in subsurface agricultural drainage systems. Environmental Quality. 40: 1257-1265.##Standard Anon, Methods for the Examination of Water and Wastewater. (1995). 19th Edition, American Public Health Association, United States.##Thomas D. L., Shirmohammadi A., Lowrance R. and Smith M. C. (1991) Drainage sub irrigation effect on water quality in Georgia Flatwoods. Irrigation and Drainage Engineering. 117: 123–137.##Valero C. S., Madramootoo C. A. and Stampfli N. (2007) Water table management impacts on phosphorus loads in tile drainage. Agricultural Water Management. 89: 71-80.##Weestrom I. and Messing I. (2007) Effects of controlled drainage on N and P losses and N dynamics in a loamy sand soil with spring crops. Agriculture Water Management. 87(3): 229-240.##Zhuan-xi L., Bo Z., Jia-Liang T. and Tao W. (2009) Phosphorus retention capacity of agricultural headwater ditch sediments under alkaline condition in purple soils area, China. Ecological Engineering. 35: 57-64.##

0 تأثیر اصلاح‌کننده‌ها بر کارآیی مصرف آب، عملکرد و برخی عناصر غذایی گیاه هویج Effect of modifiers on water use efficiency, yield and some nutritional elements of carrot https://jwim.ut.ac.ir/article_68349.html 10.22059/jwim.2018.257871.612 0 این پژوهش به‌منظور ارزیابی تأثیر اصلاح‌کننده‌ها روی کارآیی مصرف آب، عملکرد و برخی عناصر غذایی گیاه هویج در غالب فاکتوریل بر پایه‌ی بلوک‌های کامل تصادفی با دو فاکتور شامل نوع اصلاح‌کننده (پلیمر سوپر جاذب بلور آب A، زئولیت و پرلیت) و سطوح مختلف (صفر، 5/0، 1، 5/1 و 2 گرم بر کیلوگرم خاک) در چهار تکرار در شرایط گلخانه انجام شد. نتایج نشان داد اثر متقابل اصلاح‌کننده و سطوح مختلف تأثیر معنی‌داری روی عملکرد محصول و کارآیی مصرف آب دارد. در بین اصلاح کننده ها پلیمر سوپرجاذب در سطح ۲ گرم در کیلوگرم بهترین اثر را روی عملکرد گیاه هویج و کارآیی مصرف آب به ترتیب با میانگین ۴۷/۸۶ گرم و ۵/۲۹ گرم در لیتر داشت. که در مقایسه با تیمار شاهد به ترتیب 8/2 و 10/4 برابر افزایش نشان دادند. همچنین کاربرد اصلاح‌کننده و سطوح مختلف اثر معنی‌داری بر غلظت عناصر غذایی (نیتروژن، فسفر، پتاسیم، سدیم، منیزیم و کلسیم) گیاه هویج نسبت به شاهد داشت. بیشترین غلظت عناصر غذایی نیتروژن، فسفر، پتاسیم، منیزیم و کلسیم به ترتیب (34/2، 36/0، 77/1، 37/1 و 55/1 درصد) مربوط به اصلاح‌کننده سوپرجاذب در سطح 2 گرم در هر کیلوگرم خاک بود. 1 This research was conducted to evaluate the effect of modifiers on water use efficiency, yield and some nutritional elements of carrot in a factorial based on randomized complete blocks with two factors including reformer type (Super absorbent polymer of water crystalline A, zeolite and perlite), and different levels (0, 0.5, 1, 1.5 and 2 g/kg soil), and four repetitions in greenhouse conditions. The results showed that interaction between modifiers and different levels has a significant effect on product performance and water use efficiency. Among the modifiers the superabsorbent polymer had the best effect at 2 g/kg on carrot plant performance and water use efficiency, with means 47.68 grams and 29.5 g/l, respectively. That in comparison with control treatment showed an increase 2.8 and 4.10 times, respectively. Also, Interaction between modifiers and different levels has a significant effect on the concentration of nutrients–such as nitrogen, phosphorus, potassium, sodium, magnesium and calcium–in the carrot plant. The highest nutrient concentrations of nitrogen, phosphorus, potassium, magnesium and calcium–2.34, 0.36, 1.77 and 1.55 percent, respectively –were superabsorbent correction at 2 g / kg soil. 101 112 مرضیه مرادیان marzeyj moradian مهندسی آبیاری و زهکشی، گروه آب، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه لرستان. خرم آباد. ایران moradiansusan@gmail.com عباس ملکی Abbas Maleki مهندسی آبیاری و زهکشی، گروه آب، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه لرستان. خرم آباد. ایران dr.maleki38@yahoo.com افسانه عالی نژادیان بید آبادی afsaneh alinejadian bidabadi علوم و مهندسی خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه لرستان ایران alinejadian@yahoo.com پلیمر سوپرجاذب بلور آب A پرلیت زئولیت غلظت عناصر NPKغده هویج هویج رقم نانتز حسام، م. و کلوئی، م. (1392). نگهداشت رطوبت خاک توسط سوپرجاذب و اثر آن بر عملکرد و کارایی مصرف آب گوجه‌فرنگی. نشریه پژوهش‌های حفاظت آب‌وخاک. 21 (2): 259-245.##زنگویی نسب، ش،. امامی، ح.، آستارایی، ع. و یاری، ع. (1391). اثرات هیدروژل استاکوزوب بر برخی خصوصیات هیدرولیکی خاک و رشد و استقرار نهال آتریپلکس. اولین همایش ملی مدیریت آب در مزرعه. کرج- مؤسسه تحقیقات آب و خاک. ص 27.##سهرابی، ا. و میخک، آ. (1392). زئولیت و اهمیت آن در کشاورزی. انتشارات کنکاش، اصفهان. ص 100.##عابدی کوپایی، ج. سلطانیان، س؛ و قیصری، م. (1392). تأثیر افزودن پامیس، پرلیت و میکروسیلیس بر ویژگی‌های خاک‌های گچی. دانشکده کشاورزی. دانشگاه اصفهان.##عابدی کوپایی، ج. و مس‌فروش، م. (1388). ارزیابی کاربرد پلیمر سوپر جاذب بر عملکرد، کارآیی مصرف آب و ذخیره‌ی عناصر غذایی در خیار گلخانه‌ای. مجله آبیاری زهکشی ایران. 2: 111-100.##عزیزی، س. ن. و لکورج، م. م. (1387). سنتز و بهینه‌سازی رفتار تورمی فوق جاذب‌های آکریلیک SAPs باهدف کاربردی در پزشکی، داروسازی و آرایشی- بهداشتی. مجله دانشگاه علوم پزشکی بابل. 10 (2): 43- 36.##فاضلی رستم پور، م.، ثقه‌الاسلامی، م.ح. و موسوی، غ.ر. (1390). اثر تنش آبی و پلیمر سوپرجاذب A200 بر عملکرد و کارآیی مصرف آب ذرت در منطقه بیرجند. مجله تنش‌های محیطی در علوم. زراعی، دانشگاه بیرجند. جلد چهارم، شماره اول.##قربانی ا، جلیلیان ج و امیرنیا ر. (1392). اثر پیش تیمار بذر و سوپرجاذب بر برخی خصوصیات کمی و کیفی نخود (Cicer arietinum L.) تیپ کابلی. پژوهش در گیاهان زراعی. 1(1): 53-44.##قلی پور، آ. (1383). بررسی اثرات زئولیت و تنش خشکی بر رشد و نمو گیاه دارویی بادرشبی. پایان‌نامه کارشناسی ارشد زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی. دانشگاه گیلان.##مستکانلو، س.، جورابلو، م.، دانایی، ا.و عیدوسی، و. (1394). بررسی اثر دوره آبیاری و کاربرد سوپرجاذب بر برخی خصوصیات مورفولوژیکی و رنگیزه‌های فتوسنتزی گل همیشه‌بهار. سومین همایش ملی گیاهان داروی و کشاورزی پایدار. همدان، دبیرخانه دائمی همایش، شهید مفتح.##مدنی، ح.، فرهادی، ا.، پازکی، ع. و چنگیزی، م. (1388). تأثیر سطوح مختلف نیتروژن و زئولیت بر خصوصیات کمی و کیفی سیب‌زمینی رقم آگریا در منطقه اراک. یافته‌های نوین در کشاورزی. سال سوم. شماره 4. صفحه‌های 379 تا 391.##مرتضوی س، توکلی ا، محمدی م، و افصحی ک. (1394). تأثیر کاربرد سوپرجاذب بر صفات فیزیولوژیک و عملکرد گندم رقم آذر 2 در شرایط دیم. نشریه زراعت. 106: 125-118.##نجفی علیشاه، ف.، گلچین، ا. و محبی، م. (1391). تأثیر پلیمر سوپرجاذب آکوسورب و دور آبیاری بر عملکرد، کارآیی مصرف آب و شاخص‌های رشد خیار گلخانه‌ای. مجله علوم و فنون کشت گلخانه‌ای. 4 (15): 14-1.##نورافکن، ح. (1386). استفاده از استاکوسورب و زئولیت در آمیخته‌های خاکی گلخانه‌ها. اولین کارگاه فنی ارتقای کارآیی مصرف آب با کشت محصولات گلخانه‌ای، شماره 18.##یزدانی، ف.، اله دادی، ا.، اکبری، غ. ع. و بهبهانی، م. (1385). تأثیر مقادیر پلیمر سوپرجاذب و سطوح تنش خشکی بر عملکرد و اجزای عملکرد سویا. پژوهش و سازندگی در زراعت و باغبانی، شماره 75.##Datt Sharma, K., Karki, S., Thakur, N. S., and Attri, S. (2012). Chemical composition, functional processing of carrot-a review. Food Science Technology, 49(1): 22-32.##Specht, A. and Harvey-Jones, J. (2000). Improving water delivery to the roots of recently transplanted seedling trees: The use of hydrogels to reduce leaf and hasten root establishment. J. For. Res. 1: 117-123.##Kassim, F. S., El-Koly, M. F. and Hosny, S. S. (2017). Evaluation of super absorbent polymer application on yield, and water use efficiency of grand nain banana plant. Middle East Journal of Agriculture Research. 6(1): 188-198.##Maloupa E, Mitsios I, Martines PF and Bladenopouiou S (1992). Study of substrate use in Gerbera soilless culture grown in plastic greenhouses. Acta Horticulturae. 323: 139-144.##Moloupa, E., Samartziodis., C. Cououmbis, P & Komninou, A (1999). yield quality & photosynthetic activity of greenhouse grown madelon roses on perlit-zeolit substrate mixture. Acta hort.. 481:97-102.##Munsuz N (1978). Perlitin sera ve Tarla Kosullarinda Toprakta Tutulmasi ve Bugday Verimi Uzerine Etkileri. Yayin. Agron. Report. No. 2. Pp. 1-78.##Nazarli, H., Zardashti. (2010). The effrct of drought stress and super absorbent polymer (A200) on agronomical traits of sunflower (Helianthus annuus L.)  under field condition. Cercetari Agronomice in Moldova. 3(143): 5-14.##Payero, J.O. Tarkalson, D.D. Irmak, S. Davison, D. and Petersen, J.L. (2009). Effect of timing of a deficit-irrigation allocation on corn evapotranspiration, yield, water use efficiency and dry mass. J. Agric. Water Manage. 96: 1387-1397##Tongo, A., Mahdavi, A. and Sayad, E. 2014. effect of superabsorbent polymer aquasorb on chlorophyll, antioxidant enzymes and some growth characteristics of Acacia Victoriae seedlings under drought stress. Ecopersia Journal. 2 (2): 571- 583.##Rafiei, F., Nourmohammadi, G., Chokan, R., Kashani, A. & Haidari, H. (2013). Investigation of superabsorbent polymer usage on maize under water stress. Global Journal of Medicinal Plant Research. 1(1), 82-87.‏##Wicks G. 2004. Commercial carrot production in Labrador. Agricultural Business Profiles. Canada Newfoundland and Labrador, Agricultural Policy Framework (APF).##Xiubin, H. and Zhanbin, H. (2001). Zeolite application for enhancing water infiltration and retention in loess soil, Resources, Conservation and Recycling. 34: 45-52. ##

0 پراکنش فلزات سنگین سرب، مس و نیکل در اراضی آبیاری شده با پساب شهر تهران با استفاده از داده‌های ماهواره‌ سنتینل2 Distribution of heavy metals Pb, Cu and Ni in irrigated fields by wastewater of Tehran city, Iran, using Sentinel2 image https://jwim.ut.ac.ir/article_68350.html 10.22059/jwim.2018.252630.594 0 چکیده آلودگی فلزات سنگین اراضی آبیاری شده با پساب یکی از مشکلات استفاده از آن است. پایش آلودگی در محدوده‌ وسیع نیازمند اندازه‌گیری‌های متعدد آزمایشگاهی است که اغلب پرهزینه و زمان‌بر می‌باشد. در این تحقیق از تصویر ماهواره سنتینل2 به منظور بررسی آلودگی فلزات سنگین حاصل از کاربرد پساب در خاک‌های اراضی جنوب شهر تهران استفاده شد. تعداد 30 نمونه خاک از اراضی منطقه مورد مطالعه برداشت شد و غلظت عناصر سنگین سرب، نیکل و مس به کمک دستگاه جذب اتمی تعیین گردید. سپس ارتباط بین غلظت عناصر سنگین اندازه‌گیری شده و بازتاب در باندها یا نسبت‌های باندی مختلف در نقاط متناظر نمونه‌برداری به کمک روش گام به گام به دست آمد. با اعمال روابط به دست آمده روی تصویر ماهواره‌ای، عناصر سرب، مس و نیکل در منطقه مورد مطالعه پهنه‌بندی شد. همچنین کارایی هریک روابط بدست آمده با استفاده از معیار جذر میانگین مربعات خطا (RMSE) و ضریب همبستگی پیرسون (R) مورد ارزیابی قرار گرفت. نتایج آن نشان داد مقدار RMSE برای معادلات تخمین سرب، مس و نیکل به ترتیب 90/1، 54/2 و 59/1 پی پی ام و مقدار R برابر 81/0، 75/0 و 73/0 بود که نشان دهنده‌ی انطباق بین مقادیر تخمینی توسط مدل‌ها و مقدار اندازه‌گیری شده است. کلمات کلیدی: بازتاب، باند، پهنه‌بندی، تصویر ماهواره‌ای، روش گام به گام، غلظت عناصر 1 Abstract Heavy metals pollution is one of the main drawbacks of using wastewater for irrigation. Exploring the pollution of heavy metals in a big area needs frequent experimental measurements, which is mostly time and money consuming. In such a condition, using satellite images and making a relationship between images and heavy metal’s concentration can be a solution for estimating the polluted area. In this study, the image of Sentinell2 satellite was used to evaluate the heavy metals pollution of wastewater irrigated area in south of Tehran. For this aim, 30 soil-surface samples were collected in the area that is irrigated by raw wastewater. After preparing the samples, the concentration of Pb, Cu and Ni was determined using atomic absorption spectroscopy. Then the relation between the heavy metals concentration and reflectance in the bands or the ration of the bands at the corresponded sampling points was determined by applying the stepwise regression method. The developed models were applied on the satellite image for zoning the heavy metals concentrations in the study area. Finally, the accuracy of the developed models was examined by Root-Mean-Square Error (RMSE) and Pearson correlation coefficients. The results showed that the amounts of RMSE for the equations of Pb, Cu and Ni were 1.90, 2.54 and 1.59 respectively while the amounts of R were 0.81, 0.75 and 0.73 for these metals that showed a promising match between predicted and measured results of the models. Keywords: Band, Metals concentration, Reflectance, Stepwise method, Satellite image, Zoning 113 129 یاسر عباسی Yasser Abbasi گروه مهندسی آبیاری و آبادانی، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران ایران y.abbasi@ut.ac.ir فرهاد میرزایی اصلی Farhad Mirzaei دانشیار، دانشگاه تهران، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی، دانشکده مهندسی آب و خاک، گروه مهندسی آبیاری و آبادانی، تخصص: آبیاری و زهکشی/ آبیاری قطره ای.مدیرت شبکه آبیاری و زهکشی ایران fmirzaei@ut.ac.ir تیمور سهرابی Teymour Sohrabi استاد، دانشگاه تهران، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی، دانشکده مهندسی و فناوری کشاورزی,گروه مهندسی آبیاری و آبادانی، تخصص: مدیریت آب و آبیاری ایران myousef@ut.ac.ir بازتاب باند پهنه بندی تصویر ماهواره ای روش گام به گام غلظت عناصر ترابیان ع. بغوری ا. (1373) بررسی آلودگی‌های ناشی از کاربرد پساب‌های شهری و صنعتی در اراضی کشاورزی جنوب تهران. محیط‌شناسی، 18: 33-46.##دیانی م. نادری م. محمدی ج. (1388) پهنه­بندی غلظت سرب، روی و کادمیم در خاک با استفاده از داده‌های ماهواره Landsat ETM+  در جنوب شهرستان اصفهان. آب و خاک، 24: 286–296.##سمیعی­فرد ر. کشاورز ع. اعتصامی ح. رستمی­نیا م. رحمانی ا. (1395) پایش تجمع فلزات سنگین آرسنیک، کادمیوم، نیکل و سرب در خاک با استفاده از تصاویر ماهواره لندست 8. پنجمین همایش سراسری کشاورزی و منابع طبیعی پایدار، 1–8.##هراتی م. رستگار م. حریری ن. وروای­پور م. (1389) اثرات استفاده از پساب‌های شهری و مشکلات تجمع فلزات سنگین در اراضی کشاورزی (منطقه جنوب شهر تهران). اولین کنگره چالش کود در ایران نیم قرن مصرف کود.##Carr G. Potter R.B. and Nortcliff S. (2011) Water reuse for irrigation in Jordan: Perceptions of water quality among farmers. Agriculture Water Management, 98: 847-854.##Choe E. van der Meer F. van Ruitenbeek F. van der Werff H. de Smeth B. Kim K.-W. (2008) Mapping of heavy metal pollution in stream sediments using combined geochemistry, field spectroscopy, and hyperspectral remote sensing: A case study of the Rodalquilar mining area, SE Spain. Remote Sensing of Environment. 112: 3222-3233.##Gannouni S. (2012) A Spectroscopic Approach to Assess Heavy Metals Contents of the Mine Waste of Jalta and Bougrine in the North of Tunisia. Geographic Information System. 4: 242-253.##Islam E.U. Yang X. He Z. Mahmood Q. (2007) Assessing potential dietary toxicity of heavy metals in selected vegetables and food crops. Zhejiang University-SCIENCE B. 8: 1-13.##Kemper T. Sommer S. (2003) Mapping and monitoring of residual heavy metal contamination and acidification risk after the Aznalcóllar mining accident (Andalusia Spain) using field and airborne hyperspectral data. Proceedings 3rd EARSeL Workshop on Imaging Spectroscopy, Herrsching, Germany: European Association of Remote Sensing Laboratories .##Kemper T. Sommer S. (2002) Estimate of Heavy Metal Contamination in Soils after a Mining Accident Using Reflectance Spectroscopy. Environmental Science & Technology. 36: 2742-2747.##Kooistra L. Wehrens R. Leuven R.S.E.. Buydens L.M.. (2001) Possibilities of visible–near-infrared spectroscopy for the assessment of soil contamination in river floodplains. Analytica Chimica Acta, 446: 97-105.##Lillesand T.M. Kiefer R.W. Chipman J.W. (2009) Allocation and source attribution of lead and cadmium in maize (Zea mays L.) impacted by smelting emissions. Environmental Pollution, 157: 834-839.##Liu W.H. Zhao J.Z. Ouyang Z.Y. Söderlund L. Liu G.H. (2005) Impacts of sewage irrigation on heavy metal distribution and contamination in Beijing China. Environment International, 31: 805-812.##Liu Y. Li W. Wu G. Xu X. (2011) Feasibility of estimating heavy metal contaminations in floodplain soils using laboratory-based hyperspectral data_A case study along Le’an River China. Geo-spatial Information Science, 14: 10-16.##Chiroma T.. Ebewele R.O. Hymore F. (2014) Comparative Assessement Of Heavy Metal Levels In Soil Vegetables And Urban Grey Waste Water Used For Irrigation In Yola And Kano. International Refereed Journal of Engineering and Science, 3: 2319-183.##Rathod P.H. Rossiter D.G. Noomen M.F. van der Meer F.D. (2013) Proximal spectral sensing to monitor phytoremediation of metal-contaminated soils. International Journal of Phytoremediation, 15: 405-26.##Rattan R.K. Datta S.P. Chhonkar P.K. Suribabu K. Singh A.K. (2005) Long-term impact of irrigation with sewage effluents on heavy metal content in soils crops and groundwater_a case study. Agriculture, Ecosystems & Environment, 109: 310-322.##Singh K.P. Mohan D. Sinha S. Dalwani R. (2004) Impact assessment of treated/untreated wastewater toxicants discharged by sewage treatment plants on health agricultural and environmental quality in the wastewater disposal area. Chemosphere, 55: 227-255.##Sposito G. (1982) Trace Metal chemistry in aird-zone field soils amended sewage sludge: I. Fractionation of Ni Cu Zn Cd Pb in solid phases. Soil Science Society of America Journal, 46: 260-264.##Srinivasan J.T. Reddy V.R. (2009) Impact of irrigation water quality on human health: A case study in India. Ecological Economics, 68: 2800–2807.##Wu Y. Chen J. Wu X. Tian Q. Ji J. Qin Z. (2005) Possibilities of reflectance spectroscopy for the assessment of contaminant elements in suburban soils. Applied Geochemistry, 20: 1051-1059.##Wuana R. a. and Okieimen F.E. (2011) Heavy Metals in Contaminated Soils: A Review of Sources Chemistry Risks and Best Available Strategies for Remediation. Ecology, 2011: 1-20.##Wackernagel. H. (2002) Multivariate geostatistics: an introduction with applications. 3rd edition, Springer.##Ferrier G. )1999( Application of imaging spectrometer data in identifying environmental pollution caused by mining at Rodaquilar, Spain. Remote Sensing of Environment. 68: 125-137.##Jacquemond S. Ustin S.L. Andreoli G. )1996( Estimating leaf biochemistry using the PROSPECT leaf optical properties model. Remote Sensing of Environmental. 56: 194-202.##Wang J. Cui L. Gao W. Shi T. Chen Y. Gao Y. (2014). Prediction of low heavy metal concentrations in agricultural soils using visible and near-infrared reflectance spectroscopy. Geoderma. 216: 1-9.##Yang K. Zhou N. Steimann P. )2008( Landfills in Jiangsu province, China, and potential threats for public health: Leachate appraisal and spatial analysis using geographic information system and remote sensing. Waste Management. 127: 768-776.##

0 کاربرد مدل HYDRUS-2D در شبیه سازی آبشویی نیترات و جذب نیتروژن در کشت ذرت تحت سناریوهای مختلف کودآبیاری قطره ای Application of HYDRUS-2D in simulation of nitrate leaching and nitrogen uptake in corn cultivation under different drip fertigation scenarios https://jwim.ut.ac.ir/article_68351.html 10.22059/jwim.2018.254509.600 0 مدیریت کاربرد کودهای نیتراته در مزرعه یک ابزار موثر در کاهش آلودگی آب زیرزمینی می‌باشد .هدف از این پژوهش، بررسی تاثیر سناریوهای مختلف کودآبیاری بر آبشویی نیترات و جذب نیتروژن توسط ذرت در سیستم آبیاری قطره‌ای نواری سطحی در خاک لوم رسی شنی بود. بدین منظور از مدل HYDRUS-2D جهت شبیه‌سازی حرکت آب و نیتروژن در خاک استفاده شده و داده-های مورد نیاز جهت واسنجی و صحت‌سنجی مدل با انجام آزمایشات مزرعه‌ای جمع‌آوری گردید. سپس جذب نیتروژن و آبشویی نیترات در تناوب‌های مختلف کودآبیاری در مدل واسنجی شده شبیه‌سازی شد. استراتژی‌های مذکور در یک خاک لوم شنی نیز اجرا شد تا با نتایج مرحله قبل مقایسه گردد. نتایج نشان داد که جذب نیترات توسط گیاه، آبشویی و تجمع آن در انتهای فصل رشد در ناحیه ریشه در تناوب هفتگی و یک هفته درمیان و در دو خاک مورد مطالعه مشابه بود. با کاهش تعداد تقسیط کود به سه مرحله، جذب نیترات توسط گیاه در خاک لوم رسی شنی به 73 درصد افزایش و کل تلفات آبشویی و تجمع در ناحیه ریشه به 27 درصد کاهش یافت. اما در خاک لوم شنی با تقسیط سه مرحله‌ای، جذب نیترات به 48 درصد کاهش و کل تلفات نیترات به 52 درصد افزایش یافت. 1 Managing nitrogen fertilizers application in the field is an effective tool to mitigate groundwater pollution. The objective of this research was to investigate the effect of various fertigation scenarios on the nitrate leaching and nitrogen absorption by corn in surface tape micro-irrigation system and sandy clay loam soil. For this purpose, HYDRUS-2D model was used to simulate water and nitrogen movement in soil and the requirement data for the model calibration and validation were collected by the field experiments. Then, the nitrogen uptake and nitrate leaching in the different fertigation frequencies were simulated in the calibrated model. The mentioned scenarios in a sandy loam soil were also exerted to compare with the results of the previous stage. The results showed that the nitrate uptake by the plant, leaching and its accumulation at the end of the growth season in the root zone were similar in weekly and biweekly frequencies in the studied soils. Reducing the number of fertigation frequencies to three splits, nitrate uptake by the plant in sandy clay loam soil increased to 73 percent and total losses of leaching and accumulation in the root zone, decreased to 27 percent. However, in three-stage splits in sandy loam soil, the nitrate uptake by the plant decreased to 48 percent and total nitrate losses increased to 52 percent. 131 148 نسرین آزاد Nasrin Azad دانشگاه ارومیه ایران n.azad@urmia.ac.ir جواد بهمنش - - دانشگاه ارومیه، دانشکده کشاورزی، گروه مهندسی آب ایران j.behmanesh@urmia.ac.ir وحید رضاوردی نژاد Vahid Rezaverdinejad داتشگاه ارومیه ایران v.verdinejad@urmia.ac.ir فریبرز عباسی Fariborz Abbasi عضو هیات علمی (استاد) ایران f.abbasi@aeri.ir مریم نوابیان Maryam Navabian استادیار، دانشگاه گیلان، دانشکده کشاورزی، گروه مهندسی آب، تخصص: اثرات زیست محیطی شبکه‌های آبیاری و زهکشی (کیفیت آب، آبیاری و زهکشی) ایران navabian@guilan.ac.ir آلودگی آب زیرزمینی بهینه سازیPSO تناوب کودآبیاری رشد دینامیک ریشه لوم رسی شنی لوم شنی  رنجبر آ.، رحیمی خوب ع.، وراوی پور م. و ابراهیمیان طالشی ح (1396) بررسی توزیع نیترات و آمونیوم در زیر جویچه و پشه و جذب نیتروژن توسط ذرت در شرایط کاربرد مقادیر مختلف کود اوره. تحقیقات آب و خاک ایران. 48(4):891-904.## محسنی ا.، میرسید حسینی ح. و عباسی ف (1391) مقایسه کودآبیاری با کوددهی سطحی بر کارایی مصرف آب، کود، عملکرد، اجزای عملکرد ذرت و تلفات عمقی نیترات. آب و خاک (علوم و صنایع کشاورزی). 26(5):1181-1189.##Abendroth LJ, Elmore RW, Boyer MJ and Marlay SK (2011) Corn Growth and Development. Iowa State University. Extension and Outreach. Amsterdam, Iowa, 60 p.Ajdary K, Singh DK, Singh AK and Khanna M (2007) Modelling of nitrogen leaching from experimental onion field under drip fertigation. Agricultural Water Management. 89: 15-28.##Allen LH, Yocum CS and Lemon ER (1964) Photosynthesis under field conditions. VII. Radiant energy exchanges within a corn crop canopy and implications in water use efficiency. Agronomy. 56: 253–259.##Allen RG, Pereira LS, Raes D and Smith M (1998) Crop evapotranspiration – guidelines for computing crop water requirements. FAO Irrigation and Drainage Paper, No. 56. Rome, Italy, 333 p.##Bremner JM and Keeney DR (1965) Steam distillation methods for determination of ammonium, nitrate and nitrite. Analytica Chimica Acta. 32: 485-495.##Doltra J and Munoz P (2010) Simulation of nitrogen leaching from a fertigated crop rotation in a Mediterranean climate using the EU-Rotate_N and Hydrus-2D models. Agricultural Water Management. 97: 277-285.##Farneselli M, Benincasa P, Tosti G, Simonne E, Guiducci M and Tei F (2015) High fertigation frequency improves nitrogen uptake and crop performance in processing tomato grown with high nitrogen and water supply. Agricultural Water Management. 154: 52-58.##Feddes RA, Kowalik PJ and Zaradny H (1978) Simulation of field water use and crop yield. Simulation Monographs Pudoc. Wageningen, Netherlands, 16 p.##Gardenas AI, Hopmans JW, Hanson BR and Šimůnek J (2005) Two-dimensional modeling of nitrate leaching for various fertigation scenarios under micro-irrigation. Agricultural Water Management. 74: 219-242.##Gelhar LW, Welty C, Rehfeldt KR (1992) A critical review of data on field scale dispersin in aquifers. Water Resources Research. 28(7): 1955-1974.##Gheysari M, Mirlatifi SM, Homaee M, Asadi ME and Hoogenboom G (2009) Nitrate leaching in a silage maize field under different irrigation and nitrogen fertilizer rates. Agricultural Water Management. 96: 946–954.##Hanson BR, Šimůnek J and Hopmans JW (2006) Evaluation of urea–ammonium–nitrate fertigation with drip irrigation using numerical modeling. Agricultural Water Management. 86: 102-113.##Hartmann A, Šimůnek J, Aidoo MK, Seidel SJ and Lazarovitch N (2018) Implementation and application of a root growth module in HYDRUS. Vadose Zone. pp. 16, doi: 10.2136/vzj2017.02.0040. (in Press)##Hoffman GJ and van Genuchten M.Th (1983) Soil properties and efficient water use: Water management for salinity control. In: Limitations to efficient water use in crop production. H. M. Taylor, W. Jordan and T. Sinclair (Eds.) American Society of Agronomy, Madison, Wisconsin.73-85.##Hou Z, Chen W, Li X, Xiu L and Wu L (2009) Effects of salinity and fertigation practice on cotton yield and 15N recovery. Agricultural Water Management. 96: 1483-1489.##Hu K, Li B, Chen D, Zhang Y and Edis R (2008) Simulation of nitrate leaching under irrigated maize on sandy soil in desert oasis in Inner Mongolia, China. Agricultural Water Management. 95: 1180-1188.##Jiang S, Pang L, Buchan GD, Šimůnek J, Noonan MJ and Close ME (2010) Modeling water flow and bacterial transport in undisturbed lysimeters under irrigations of dairy shed effluent and water using HYDRUS-1D. Water Research. 44: 1050-1061.##Kandelous MM and Šimůnek J (2010) Numerical simulations of water movement in a subsurface drip irrigation system under field and laboratory conditions using HYDRUS-2D. Agricultural Water Management. 97: 1070-1076.##Karandish F and Šimůnek J (2017) Two-dimensional modeling of nitrogen and water dynamics for various N-managed water-saving irrigation strategies using HYDRUS. Agricultural Water Management. 193: 174-190.##Kemp PR, Reynolds JF, Pachepsky Y, Chen JL (1997) A comparative modeling study of soil water dynamics in a desert ecosystem. Water Resources Research. 33(1): 73-90.##Kennedy J, Eberhart RC (1995) Particle swarm optimization. In Proceedings of IEEE International Conference on Neural Networks. IEEE Press. Piscataway, N. J.##Kumar M, Rajput TBS, Kumar R and Patel N (2016) Water and nitrate dynamics in baby corn (Zea mays L.) under different fertigation frequencies and operating pressures in semi-arid region of India. Agricultural Water Management. 163: 263-274.##Lemaire G, Charrier X, Hébert Y (1996) Nitrogen uptake capacities of maize and sorghum crops in different nitrogen and water supply conditions. Agronomie, EDP Sciences. 16(4): 231-246.##Li Y, Šimůnek J, Jing L, Zhang Z and Ni L (2014) Evaluation of water movement and water losses in adirect-seeded-rice field experiment using Hydrus-1D. Agricultural Water Management. 142: 38-46.##Ma X, Zhang J and Huang B (2016) Cytokinin-mitigation of salt-induced leaf senescence in perennial ryegrass involving the activation of antioxidant systems and ionic balance. Environmental and Experimental Botany. 125: 1-11.##Marinov I and Marinov AM (2014) A Coupled Mathematical Model to Predict the Influence of Nitrogen Fertilization on Crop, Soil and##

0 تعیین ارزش اقتصادی آب کشاورزی با رویکرد قیمت گذاری بر اساس نوع محصول در استان مرکزی Economic Value Determination of the Agricultural Water based on Crop-Type in Markazi Province, IRAN https://jwim.ut.ac.ir/article_68352.html 10.22059/jwim.2018.254828.602 0 توسعه اقتصادی و کاربرد بهینه منابع آب نیازمند آن است که آب به عنوان یک کالای اقتصادی در نظر گرفته شده و با رویکرد اقتصادی مدیریت شود .هدف پژوهش حاضر تعیین ارزش اقتصادی آب کشاورزی بر اساس نوع محصول و راندمان مالی کشاورزان در هفت شهرستان از استان مرکزی در سال زراعی 1393-1392 می باشد. برای این منظور با توسعه یک مدل ریاضی بومی ارزش اقتصادی آب برای چهار محصول گندم، یونجه، جو و ذرت علوفه ای از سه روش وزن دهی بر اساس مساحت تحت کشت، حجم آب مصرفی و میزان درآمد هر محصول برای هر منطقه به دست آمد. بر اساس نتایج روش وزن دهی بر اساس حجم آب مصرفی به عنوان مناسب ترین روش انتخاب شد. ارزش اقتصادی آب برای شهرستان های محلات، کمیجان، شازند، ساوه، دلیجان، خمین و آشتیان به ترتیب برابر 5700، 5550،5000، 6700، 3800، 4800 و 6050 ریال در هر متر مکعب به دست آمد. راندمان مالی کشاورزان برای سه حالت، آب رایگان، دریافت 10 درصد قیمت محاسبه شده و دریافت تمام قیمت آب از کشاورز محاسبه شد. حساسیت راندمان مالی به تغییرات درآمدها بیشتر از تغییر در میزان هزینه ها است و راندمان آبیاری با راندمان مالی در همه موارد هم راستا نیست. این بدین معناست که در وهله اول برای افزایش راندمان مالی کشاورزان بهتر است درآمدهای کشاورزان افزایش یابد و همچنین با پرداخت یارانه از هزینه های کشاورز کاسته شود. 1 Economic development and efficient use of water resources is largely dependent on water as an economic good, and it is to be considered using the economic approach in order to manage it. The main objective of this paper is to determine the economic value of agricultural water based on crop-types and financial efficiency of farmers in seven areasof Markazi province, Iran in the 2012-2013 crop year. For this purpose, a localized developed mathematical model was used to calculate the economic value of water for 4 crops including wheat, barley, alfalfa and corn by three different weighting methods including the volume of water, the area under cultivation and the income from each one of the products. Among the above mentioned methods, the weighting method - which is based on the volume of water - is selected as the most appropriate method. The economic value of water based on this weighting method and for the studied areas including Mahallat, Komijan, Shazand, Saveh, Delijan, Khomein and Ashtian were obtained equal to 5700, 5550, 5000, 6700, 3800, 4800, and 6050 rials per cubic meter of water, respectively. The financial efficiency for all the three alternatives; free water, 10% of the calculated price and the actual price of water from the farmer were calculated. Results revealed that financial efficiency is sensitive to changes in income and it is more sensitive than changes in costs. Irrigation efficiency and financial efficiency are not aligning in all cases. This means that in the first place, in order to increase farmers' financial efficiency, the farmers' incomes should be increased, and secondly, by subsidizing in other conditions, the farmer’s costs should be reduced. 149 163 محمد علی اسماعیلی موخر فردویی Mohammad Ali Esmaeili Moakhar Fordoei گروه مهندسی آبیاری و آبادانی، دانشگاه تهران، کرج ایران ایران m_ali_esmailii@yahoo.com کیومرث ابراهیمی Kumars Ebrahimi استاد دانشگاه تهران، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی، گروه مهندسی آبیاری و آبادانی، تخصص: مدلسازی منابع آب ایران ebrahimik@ut.ac.ir شهاب عراقی‌نژاد Shahab Araghinejad دانشیار، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی، گروه آب، تخصص: منابع آب ایران araghinejad@ut.ac.ir هاجر فضل الهی Hajar Fazlolahi گروه مهندسی آبیاری و زهکشی، دانشگاه شهرکرد ایران hajarfazlolahi@yahoo.com راندمان مالی درآمد و هزینه قیمت آب محصول کشاورزی مدل ریاضی احسانی م.، دشتی ق.، حیاتی ب. و  قهرمان­زاده م (1390) برآورد ارزش اقتصادی آب شبکه آبیاری دشت قزوین: کاربرد رهیافت دوگان. اقتصاد و توسعه کشاورزی. 25(2): 245-237.##اسدی ر. و کاراندیش ف (1395) تأثیر مدیریت آبیاری و آرایش لاترال‌های آبیاری قطره‌ای بر عملکرد، بهره‌وری آب و سود خالص در کشت خیار گلخانه‌ای. تحقیقات آب و خاک ایران. 47(1): 24-13.##اسماعیلی موخر فردوئی م.ع (1394) ارزیابی اثر انتقال آب بین‌حوضه‌ای بر ارزش اقتصادی منابع آب. دانشگاه تهران. پردیس کشاورزی و منابع طبیعی کرج. پایان‌نامه کارشناسی ارشد.##اسماعیلی موخر فردوئی م.ع.، ابراهیمی ک.، عراقی نژاد ش. و هورفر ع (1395) ارزیابی راندمان مالی کشاورزان با تکیه بر تعیین ارزش اقتصادی آب. ارزیابی راندمان مالی کشاورزان با تکیه بر تعیین ارزش اقتصادی آب. تحقیقات اقتصاد و توسعه کشاورزی ایران. 47(2): 150-141.##امیدی ف (1387) ارزیابی وضعیت کاربرد آب کشاورزی با تهیه و کاربست مدل ریاضی تعیین ارزش اقتصادی آب، مطالعه موردی: استان کرمان. دانشگاه تهران. پردیس ابوریحان. پایان‌نامه کارشناسی ارشد.##امیدی ف.، و ابراهیمی ک (1391) معرفی و بررسی لزوم کاربرد راندمان اقتصادی به همراه راندمان فیزیکی در آبیاری مطالعه موردی استان کرمان. اقتصاد کشاورزی و توسعه. 20(77): 200-179.##بهلولوند ع.، صدر س.ک. و هاشمی س.ا (1393) بررسی نقش بازارهای آب کشاورزی در قیمت‌گذاری و تخصیص منابع آب (مطالعۀ موردی: بازار آب مجن)، تحقیقات اقتصاد و توسعه کشاورزی. 45(4): 773-761.##پرهیزکاری ا. و بدیع برزین ح. (1396) تعیین ارزش اقتصادی آب و شبیه‌سازی رفتار کشاورزان منطقه تاکستان در کاهش منابع آب کشاورزی. پژوهش آب در کشاورزی. 31(1): 118-105.##پرهیزکاری ا. و صبوحی م (1392) شبیه‌سازی واکنش کشاورزان به سیاست کاهش منابع آب در دسترس. مدیریت آب و آبیاری. 3(2): 74-59.##چیمه ط (1390) ارزیابی چگونگی وضعیت کاربرد آب کشاورزی با کاربست مدل ریاضی تعیین ارزش اقتصادی آب (مطالعه موردی: شبکه‌های آبیاری سفیدرود و قزوین). دانشگاه تهران. پردیس کشاورزی و منابع طبیعی کرج. پایان‌نامه کارشناسی ارشد.##چیمه ط.، ابراهیمی ک.،  هورفر ع. و عراقی نژاد ش (1393) ارزیابی ارزش اقتصادی آب کشاورزی با رویکرد قیمت‌گذاری بر اساس نوع محصول در دشت قزوین. پژوهش آب در کشاورزی. 28(1): 181-171.##حاج آقا علیزاده ح.، احسانی م.ر. و زارع ابیانه ح (۱۳۸۴) ارزیابی راندمان سیستم‌های آبیاری تحت فشار در شرایط مزرعه، مجموعه مقالات پنجمین کنفرانس اقتصاد کشاورزی ایران، زاهدان.##خالقی م.، حسن پور ف.، شاهنظری، ع. و کاراندیش ف (1395) تأثیر مدیریت آبیاری ناقص ریشه با کاربرد آب تلفیقی دریا بر بهره‌وری آب و عملکرد گیاه آفتابگردان. تحقیقات آب و خاک ایران. 47(3): 623-613.##سالاری ف.، قربانی م.، ملکیان ع. و فهمی ح (1395) کاربرد روش تحلیل شبکه اجتماعی در ظرفیت‌سنجی ذی‌نفعان محلی برای استقرار مدیریت مشارکتی منابع آب (منطقه مورد مطالعه: روستای سراب شاه‌حسین، حوضه آبخیز رزین، کرمانشاه). تحقیقات خاک و آب ایران. 47 (2): 395-387.##شرزه ای غ. و امیرتیموری س (1390) تعیین ارزش اقتصادی آب‌های زیرزمینی: مطالعه موردی شهرستان راور استان کرمان. تحقیقات اقتصادی. 98: 128-113.##عسگری‌نیا پ.، میرلوحی ا.ف.، سعیدی ق.، قیصری م.، محمدی میریک ع.ا. و رضوی و (1393) ارزیابی تحمل به خشکی به منظور افزایش بهره‌وری مصرف آب در بزرک. مدیریت آب و آبیاری. 4(1): 32-19.##کرامت‌زاده ع. چیذری ا.ح. و شرزه‌ای غ.ع (1390) نقش بازار آب در تعیین ارزش اقتصادی آب کشاورزی با رهیافت برنامه‌ریزی ریاضی اثباتی (PMP) (مطالعه موردی: اراضی پایین‌دست سد شیرین دره بجنورد). تحقیقات اقتصاد و توسعه کشاورزی ایران. 42(1): 44-29.##گلزاری ز.، اشراقی ف. و کرامت‌زاده ع (1395) برآورد ارزش اقتصادی آب در تولید محصول گندم در شهرستان گرگان. پژوهش آب در کشاورزی. 30(4): 466-457##Aguadelo J I (2001) The economic valuation of water, principle and methods. Value of water research report, series No 5.##Allen RG, Periera, LS, Raes D and Smith M (1998) Crop evapotranspiration: Guidelines for computing crop requirements. Irrigation and Drainage Paper, No. 56, FAO, Rome, Italy, 300 p.##De Wit C, Goudriaan J and Van Laar H (1978) Penning de vries FWT, Rabbinge R, Van Keulen H, Louwerse W, Sibma L and De Jonge C (1978) Simulation of assimilation, respiration and transpiration of crops. Simulation Monographs, Pudoc, Wageningen.##Doorenbos J and Kassam AH (1979) Yield response to water. FAO irrigation and drainage paper No. 33. FAO, Rome, Italy, 193 pp##Doppler W, Salman AZ, Al-Karablieh EK and Wolff HP (2002) The Impact of Water Price Strategies on the Allocation of Irrigation Water: The case of the Jordan Valley. Agricultural Water Management. 55:171-182.##George B, Malano H, Davidson B, Hellegers P, Bharati L and Massuel S  (2011) An integrated hydro-economic modelling framework to evaluate water allocation strategies I: Model development. Agricultural water management. 98: 733-746. ##Hosni H, El-gafy  I, Ibrahim  A and  Abowarda  A (2014) Maximizing the economic value of irrigation water and achieving self sufficiency of main crops. Ain Shams Engineering. 5: 1005-1017.##Medellín-Azuara J, Harou  JJ and  Howitt RE (2010) Estimating economic value of agricultural water under changing conditions and the effects of spatial aggregation. Science of the Total Environment. 408:5639-5648.##Molle F, Venot J and Hassan Y (2008) Irrigation in the Jordan Valley: Are Water Pricing Policies Overly Optimistic?  Agricultural Water Management. 95: 427-438.##Omidi F and Ebrahimi K (2009) The Comparison of Water Economic Evaluation Methods based on Economic Efficiency – case study: Kerman province. 2nd international conference on Water, Eco-systems and sustainable development in arid and semi-arid zones, Tehran, Iran.##Qing Zh, Feng W and Qian Zh (2015) Is irrigation water price an effective leverage for water anagement? An empirical study in the middle reaches of the Heihe River basin. Physics and Chemistry of the Earth. 89–90: 25-32.##

0 برآورد میزان تبخیر- تعرق و ضریب گیاهی دو گونه بابونه و زیره سبزدر منطقه خرم‌آباد Estimation of the evapotranspiration and crop coefficient of Chamomile (Matricaria chamomilla L.) and Cumin (Cuminum cyminum L.) in Khorram Abad region https://jwim.ut.ac.ir/article_68353.html 10.22059/jwim.2018.257143.610 0 با توجه به ارزش فراوان آب در ایران، تعیین میزان تبخیر- تعرق محصولات کشاورزی در هر منطقه، ضروری است. یکی از راهکارهای ارائه شده در رابطه با بحث نیاز آبی گیاهان، تعیین میزان تبخیر- تعرق و ضریب گیاهی با کمک لایسیمترها است. زیره سبز و بابونه دو گونه مهم از گیاهان دارویی در ایران می‌باشند. در تحقیق حاضر، به‌منظور برآورد تبخیر تعرق این دو گونه گیاهی، آزمایشی به مدت یک سال در دانشکده کشاورزی دانشگاه لرستان انجام شد. در این تحقیق، هر کدام از گونه‌های دارویی و همچنین گیاه مرجع چمن، در مینی‌لایسیمترها( قطر: 25 سانتی‌متر و ارتفاع: 30 سانتی‌متر) کشت شد. آبیاری هر کدام از واحدهای آزمایشی بر اساس ظرفیت زراعی و به روش اندازه گیری رطوبت وزنی اعمال گردید. طبق نتایج بدست آمده، میزان تبخیر- تعرق و عملکرد گونه بابونه(با تراکم 100 بوته در متر مربع) به ترتیب برابر با 3/610 میلی‌متر و 780 کیلوگرم در هکتار و در گونه زیره سبز برابر با 4/416 میلی‌متر و 300 کیلوگرم در هکتار به دست آمد. در نهایت، بر اساس روش FAO، برای چهار مرحله رشد، نمودار تغییرات ضریب گیاهی ترسیم وبه صورت میانگین، میزان ضریب گیاهی در دوره‌های مختلف رشد، برای گونه بابونه به ترتیب برابر 16/0، 54/0، 86/0 و 5/0 و برای گونه زیره سبز برابر 14/0، 52/0، 7/0 و 5/0 حاصل گردید. 1 Determination of the water requirement and crop evapotranspiration is essential for each region of Iran( because of the value of water). One of the best approaches to assess plant water requirement is the determination of the crop evapotranspiration and coefficient, using lysimeters. Chamomile and cumin are two important medicinal plants in Iran. In this study, an experiment was conducted at the Agriculture Faculty of Lorestan University for one year to estimate the transpiration of these two plant species. In the present research, these species and reference grass seeds were sown in mini Lysimeters. Each of the experimental units was irrigated, based on crop capacity and weighing method. The results showed that the amount of evapotranspiration for chamomile was 610.3 mm for production of 780 Kg/h, and for cumin, evapotranspiration was 416.4 mm for production of 300 Kg/ha, respectively. Finally, based on the FAO method, The crop coefficient (Kc) curves were drawn during different growth periods for both species and, In average, It was concluded that in four stages of plant growth, the KC values for chamomile were 0.16, 0.54, 0.86 and 0.50 and for cumin they were, 0.14, 0.52, 0.7 and 0.5, respectively. 165 175 مهری سعیدی نیا mehri saeedinia گروه مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه لرستان. لرستان، ایران. ایران saeedinia.m@lu.ac.ir فرج الله ترنیان Farajollah Tarnian گروه مرتع و آبخیزداری، دانشکده کشاورزی، دانشگاه لرستان، لرستان، ایران. ایران tarnian.fa@lu.ac.ir سید حمزه حسینیان Seyed Hamzeh Hosseinian گروه اکواوژی گیاهان زراعی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه لرستان، لرستان، ایران ایران hosseinian.ha@fa.lu.ac.ir علی حیدر نصراللهی Ali Heidar Nasrollahi گروه مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه لرستان. لرستان، ایران. ایران nasrolahi.a@lu.ac.ir رطوبت وزنی گیاهان دارویی تبخیر-تعرق گیاه مرجع لایسیمتر نیاز آبی ابراهیمی‌پاک ن. ع. و غالبی س (1393) تعیین تبخیر- تعرق و ضریب گیاهی (kc) چغندرقند با استفاده از لایسیمتر و مقایسه آن با روش­های تجربی در شهر کرد. چغندر قند. 30(1): 58-41.##احسانی س. م.، حشمتی غ. ع. و تمرتاش ر (1394) بررسی اثر عوامل پستی‌ و بلندی و شاخص‌های LFA بر تغییرات تنوع گیاهی (مطالعه موردی: مراتع ییلاقی ولویه کیاسر). مرتع. ۹(۳): 267-255.##حقیر السادات ب. ف.، وحیدی ع.، صبور م.ح.، عظیم زاده م.، کلانتر س.م. و شرف الدینی م (1390). بررسی ترکیبات مؤثره آنتی‌اکسیدانی اسانس گیاه دارویی زیره سبز (Cuminum cyminum L.) بومی استان یزد. شهید صدوقی دانشگاه علوم پزشکی. 19(4): 481-472.##خسروشاهی م (1392) محاسبه نیاز آبی گونه سمر در چند ناحیه رویشی خلیج عمانی ایران. جنگل و صنوبر ایران. 31(2): 315-300.##راد م. ه.، عصاره م. ح.، سلطانی م. و تجملیان م (1392). تعیین نیاز آبی، ضریب گیاهی و کارایی آب در دو گونه اکالیپتوس در شرایط لایسیمتری. پژوهش آب ایران. 7(12): 78-71.##ریحانی ن. و خاشعی‌سیوکی ع (1394) برآورد ضریب گیاهی زیره سبز در مراحل مختلف رشد به روش لایسیمتری در منطقه بیرجند. آب و خاک. 29(5): 1056-1074.##زارعی ع. ر.، امیری م. ج.، ظهرابی ص. و بومه ف (1395) تعیین ضریب گیاهی (Kc) در گونهMedicago polymorpha با استفاده از میکرو لایسیمتر وزنی. مرتع. ۱۰(2): 212-204.##زارعی ع. ر.، ظهرابی ص. و بومه، ف (1396) ارزیابی مراحل مختلف رشد و تعیین ضریب گیاهی (Kc) سیاهدانه (Nigella sativa L.).تحقیقات گیاهان دارویی و معطر ایران. 33(4): 607-597.##شریفی‌عاشورآبادی ا.، روحی­پور ح.، عصاره م. ح.، عقدایی س. ر. و لباسچی م. ح (1393) تعیین نیاز آبی گل محمدی (Rosa damascena Mill.) با استفاده از لایسیمتر. تحقیقات گیاهان دارویی و معطر ایران. 30(6): 931-923.##علیزاده ا (1392) رابطه آب و خاک و گیاه. چاپ ششم. انتشارات دانشگاه امام رضا(ع). مشهد. 326 صفحه.##علیزاده ا.، طاووسی م.، اینانلو م.، نصیری محلاتی م (1383) اثر رژیم‌های مختلف آبیاری بر مقدار محصول و اجزای عملکرد زیره سبز. پژوهش‌های زراعی ایران. 2(1): 42-35.##قمرنیا ه.، جعفری‌زاده م.، میری ا.، قبادی م.ا (1392). تعیین نیاز آبی گشنیز (Coriandrum sativum L.) به روش لایسیمتری در منطقه‌ای با اقلیم نیمه خشک. علوم و فنون کشاورزی (علوم آب و خاک). 17(66): 10-1.##Alinian S and Razmjoo J (2014) Phenological, yield, essential oil yield and oil content of cumin accessions as affected by irrigation regimes. Industrial Crops and Products. 54: 167-174.##Allen R.G, Pereira L.S, Raes D and Smith M (1998) Crop evapotranspiration: guidelines for computing crop water requirements. In: Proceedings of the Irrigation and Drainage Paper No. 56. Food and Agricultural Organization. United Nations. Rome. Italy. Pp. 90-134.##Arazmjo E, Heidari M and Ghanbari A (2010) Effect of water stress and type of fertilizer on yield and quality of chamomile (Matricaria chamomilla L.). Crop Sciences. 12(2): 100-111.##Hassan F.A.S. and Ali E.F (2014) Impact of different water regimes based on class-A pan on growth, yield and oil content of Coriandrum sativum L. plant. Journal of the Saudi Society of Agricultural Sciences. 13(2): 155-161.##Jaafar H, Khraizat Z, Bashour I and Haidar M (2017). Determining water requirements of biblical hyssop using an ET-based drip irrigation system. Agricultural Water Management. 180: 107-117.##Ko J, Piccinni G, Marek and Howell T (2009) Determination of growth-stage-specific crop coefficient (Kc) of cotton and wheat. Agricultural Water Management. 96: 1691-1697.##Mahdavi-Damghani A, Kamkar B, Al-Ahmadi MJ, Testi L, Muñoz-Ledesma FJ and Villalobos F.J ( 2010). Water stress effects on growth, development and yield of opium poppy (Papaver somniferum L.). Agricultural water management. 97(10): 1582-1590.##Piccinni G, Ko J, Marek T and Howell T (2009) Determination of groeth-stage-specific crop coefficient (Kc) of maize and sorghum. Agricultural Water Management. 96: 1698-1704.##Pirzad A, Alyari M.R, Shakiba M.R, Zehtab-Salmasi S and Mohammadi A (2006) Essential Oil Content and Composition of German Chamomile (Matricaria chamomilla L.) at different Irrigation Regimes. Agronomy. 5(3): 451-455.       ##